Van verontwaardiging en rechtszaken naar complimenten en bewondering. De Canadese striptekenaar Delaf trad twee jaar geleden in de voetsporen van André Franquin met een nieuw boek van Guust Flater. Franquin wordt gezien als de absolute grootmeester van de humoristische strip. Hem evenaren leek onmogelijk. Maar de Guust van Delaf werd zo'n succes, dat de antiheld gewoon doorflatert met een nieuw boek.
Met de voortzetting van Guust speelde uitgeverij Dupuis hoog spel. Het concern bezat de rechten, maar Isabelle Franquin betwistte bij de rechter dat haar vader toestemming had gegeven de strip voort te zetten. Verbieden kon dochter Franquin de publicatie uiteindelijk niet, maar van de rechter kreeg zij wel het recht om de nieuwe Guust te keuren op kwaliteit.
Opvallend genoeg verscheen vervolgens Flater slaat weer toe zonder enige slag of stoot en verschijnt vandaag zonder wanklank de opvolger Knallende flaters. Alleen al in het Frans ging dat in een eerste oplage van een miljoen exemplaren.
Kansloos
Veel stripliefhebbers plaatsen de swingende tekenstijl en slapstick-humor van Franquin op eenzame hoogte. Hoewel series als Robbedoes, Ton en Tineke en de Marsupilami door andere auteurs werden overgenomen, durfde niemand zijn handen te branden aan Guust. Een poging om niet alleen de tekeningen, maar ook de grappen van de stuntelende kantoorklerk te evenaren leek op voorhand kansloos.
Inmiddels is de Guust van Delaf door zelfs de grootste criticasters omarmd. Hoe treed je in het lichaam en de geest van iemand die in stripland van het niveau Rembrandt of Van Gogh wordt gezien? "Franquin is een genie", stelt Delaf in gesprek met de NOS.
In Flater slaat weer toe verwisselde Guust in enkele grappen de extreem slechte strips van een vriend met die van Franquin, waarna die in het weekblad Robbedoes belandden. "Die tekenende vriend? Ja, dat ben ik inderdaad", lacht Delaf.
Met zijn tweede Guust kreeg Delaf hulp van de Fransman Lewis Trondheim voor het maken van de grappen. "Zelfs Hergé, de tekenaar van Kuifje, vond Franquin een betere tekenaar", begint hij. "Dat zegt wel wat."
Geen Franquin, maar Guust
Om zelf geen flater te slaan keek Delaf vooral niet naar Franquin, legt hij zijn werkwijze uit: "Het is onmogelijk om hem na te doen. Lezers verwachten ook geen Franquin, maar Guust. Het gaat erom dat je Guust zo goed mogelijk neerzet."
Dat zegt ook Trondheim over het maken van de grappen: "Ik las Guust van jongs af aan. Dan zit het een beetje in je DNA. Daar moet je plezier uit halen. Toen ik begon dacht ik aan de slechte tekeningen van de vriend van Guust uit het vorige boek. Dat zal vast veel lezerspost hebben opgeleverd. Dus de eerste grap die ik bedacht was Guust die van al die post een minigolfbaan op de redactie maakt."
Brussel
Franquin haalde veel van zijn inspiratie uit Brussel, van de drukke straten tot de parkeermeters. "Uitgever Charles Dupuis vroeg indertijd om een decor dat een beetje lijkt op Parijs en Brussel. Maar iedereen herkent er vooral Brussel in", vertelt Delaf". "Dus ik kijk veel naar foto's van Brussel uit de jaren zeventig, omdat Guust zich in die tijd blijft afspelen. Hoe zag een biertap eruit? Dat soort dingen."
Toch is de wereld van Guust daarmee relatief klein, erkent Trondheim: "Maar tegelijk zijn er zo veel personages waar je verschillende richtingen mee uit kunt. Hoe breng je De Mesmaeker met zijn contracten in een nieuwe situatie? Wat kan de meeuw doen?"
Wat goed is blijft goed, vat Trondheim het samen. En dat geldt vooral voor Guust, vult Delaf aan: "Iemand die niet luistert naar bevelen, een beetje lui is, houdt van de natuur en eigenlijk zijn eigen gang gaat, dat is een antiheld waar we ons nog altijd in kunnen herkennen en die we ook een beetje nodig hebben."