Coalitiepartijen D66 en CDA hebben een deal gesloten met oppositiepartijen Pro en Volt over een belastingverhoging voor vermogenden en een belastingverlaging op loon. Dat is gebeurd zonder instemming van coalitiegenoot VVD.
"Dit is een doorbraak", zegt Pro-leider Klaver. "De afgelopen dagen hebben wij in goed overleg gezocht naar een compromis om Nederland eerlijker te maken. Als dit voorstel wordt aangenomen krijgt Nederland een miljonairsbelasting."
Het wachten is nu op een oordeel van de VVD. De VVD heeft zich steeds verzet tegen het verhogen van de belasting op vermogen omdat de partij dit slecht vindt voor de economie en het ondernemersklimaat.
Miljonairsbelasting
De deal gaat om een aangepaste versie van wat Pro en Volt de "miljonairsbelasting" noemen. Het is een aanpassing van het Belastingplan 2027 van het kabinet. In de versie waar nu de deal over is gesloten, wordt er 1 miljard meer belast bij vermogenden en gaat er eenzelfde bedrag af van de inkomensbelasting. Dat was 1,5 miljard.
De financiële onderbouwing is ook veranderd. Hij is nu gebaseerd op een verhoging van de vermogensbelasting in box 3, de "aanpak" van papieren schenkingen, een verhoging van de erf- en schenkbelasting en een "taakstelling" voor de aanpak van financiële constructies om belasting te ontwijken.
Het ziet ernaar uit dat een meerderheid in de Tweede Kamer deze aanpassing kan steunen. Maar of dit de coalitie uit de impasse haalt, en of hiermee het belastingplan als geheel in zowel de Tweede als Eerste Kamer een meerderheid haalt is nog niet duidelijk.
Grote bezwaren
Zo heeft de VVD in het debat over het belastingplan grote bezwaren geuit tegen het oorspronkelijke voorstel van Pro. Volgens de VVD gaat het in tegen de coalitieafspraken en tegen de financiële onderbouwing van de aanpassing van box 3.
De VVD noemde het "ondenkbaar dat dit voorstel in deze vorm door een van de coalitiepartijen zal worden gesteund".
Pro wilde in het oorspronkelijke voorstel onder meer de toptarieven in box 2 en box 3 verhogen; met het geld dat daardoor binnenkomt, zouden werkenden meer algemene heffingskorting krijgen. Het ging toen in totaal om een verschuiving van 1,5 miljard euro.
Het gewijzigde plan heeft een andere financiële onderbouwing maar die is nog niet met de VVD besproken. "Wij hebben met D66 en CDA gesproken. Of de VVD het steunt moet u aan de VVD vragen", zegt Klaver.
Stemmingen uitgesteld
Morgen staan de stemmingen over het belastingplan en alle voorgestelde wijzigingen gepland. Ze worden verwacht na een ingelast debat met premier Jetten over de situatie.
Het is in principe mogelijk dat de coalitie van D66, VVD en CDA wel voor het belastingplan stemt, maar dat de VVD tegen de wijziging van Pro stemt. De partijen hebben afgesproken dat ze elkaar in het uiterste geval mogen loslaten bij de stemmingen.
Politieke discussie gaat over fractie van de te innen belastinginkomsten
Met het Belastingplan 2027 int de rijksoverheid geld bij burgers en bedrijven. Daar worden vervolgens uitgaven mee betaald voor burgers en bedrijven zoals zorg, sociale zekerheid, wegen, openbaar vervoer en scholen. Het merendeel van de belastingen ligt vast, omdat de meeste politieke partijen het daarmee eens zijn.
Het rijk kan in 2027 naar verwachting 480 miljard euro aan belastingen innen. Voor het grootste deel gaat het om loon- en inkomensbelasting, omzetbelasting (btw), zorgpremies, vennootschapsbelasting, AOW-premies en premies werknemersverzekeringen zoals WW, WIA en ziektewet.
De politieke discussie gaat over relatief kleine verschuivingen en wijzigingen, die wel heel principieel kunnen zijn. Zo kan het dat een plan dat maar om 1,5 miljard van de 480 miljard euro gaat, zoals de 'miljonairsbelasting' van Pro, toch tot politieke discussie leidt.