Sinds deze week ligt er weer een dikke laag witte smog over de Indiase hoofdstad New Delhi. Het is een jaarlijks terugkerend fenomeen. Wanneer het kouder wordt, duikt de luchtkwaliteit van veel Noord-Indiase steden diep in het rood. Inwoners kampen daardoor steeds vaker met luchtwegklachten, geïrriteerde ogen en migraine.
Longarts Nikhil Modi ziet veel van dit soort klachten voorbij komen op zijn spreekuur en vaak nog erger. De arts laat op zijn mobieltje een berichtje zien van een patiënt met longemfyseem. Een paar dagen geleden was hij binnengekomen voor wat standaard testen die geen grote problemen lieten zien.
"Zijn zuurstofwaarden zagen er goed uit, maar een dag na Diwali kreeg ik dit bericht: dat hij minder dan 90 procent zuurstof in zijn bloed had." Dat is gevaarlijk laag.
Patiënten van 35 jaar
Afgelopen weekend werd Diwali gevierd, één van de populairste hindoefestivals. Ondanks een gerechtelijk bevel dat er alleen minder vervuilend vuurwerk mocht worden afgestoken, merkten inwoners van de stad weinig verschil met andere jaren. Verschillende luchtkwaliteitsmeters gaven aan dat de luchtvervuiling tijdens deze Diwali zelfs nog nooit eerder zo hoog was geweest.
In de 18 jaar dat Modi als longarts in New Delhi werkt ziet hij steeds vaker mensen met ademhalings- en longklachten binnenkomen, niet alleen rond Diwali, maar het hele jaar door. "Longkanker was vroeger een ziekte voor rokers van rond de 60 jaar, nu zien we patiënten van rond de 35 jaar die nog nooit een sigaret hebben gerookt", zegt Modi.
Vieste stad ter wereld
In 2014 riep de Wereldgezondheidsorganisatie New Delhi voor het eerst uit tot meest vervuilde stad ter wereld. Van de 1600 steden in 91 landen had New Delhi volgens de database van de Wereldgezondheidsorganisatie de hoogste concentratie fijnstof. Dat fijnstof is zo klein dat het in de bloedbaan terechtkomt. Het was voor het eerst dat de metingen over luchtkwaliteit groot nieuws waren.
"Sinds 2014 is de kennis en boosheid onder Indiërs over luchtvervuiling toegenomen", zegt socioloog Vasundhara Bhojvaid. Ze doet onderzoek naar de gevolgen van luchtvervuiling op het dagelijks leven.
Bhojvaid ziet ook problemen met de metingen. "Het is niet alsof de vervuiling er in 2014 opeens was, we zagen het alleen omdat het voor het eerst duidelijk werd gemeten."
En waar die meetapparatuur staat doet ertoe, want in de steden wordt er beter bijgehouden wat de luchtkwaliteit is dan op het platteland. Bhojvaid zou graag zien dat er meer gekeken wordt naar het platteland, waar een groot deel van de vervuiling in New Delhi vandaan komt. Er is alleen veel minder bekend over wat de gevolgen zijn voor de gezondheid van Indiase landarbeiders.
Vuurwerk tijdelijke boosdoener
Het vuurwerk met Diwali is vooral een tijdelijke boosdoener. De rest van het jaar veroorzaakt een combinatie van factoren de verslechterde luchtkwaliteit in Indiase steden. In koude lucht blijven uitlaatgassen van auto's langer hangen. Ook het stof dat van bouwplaatsen komt, leidt dan tot meer problemen.
Dit jaar zijn er door de lokale autoriteiten opnieuw regels opgesteld om extra vervuiling tegen te gaan. Oudere vervuilende auto's worden uit het centrum van de stad geweerd, bouwwerkzaamheden worden gedeeltelijk stilgelegd en aan ambtenaren wordt gevraagd meer thuis te werken of met het openbaar vervoer te reizen.
Het is gecompliceerder voor boeren om er iets aan te doen. Zij moeten hun land in enkele weken klaarmaken voor een nieuwe zaaiperiode. Door de velden in de brand te steken winnen ze tijd, maar die rookpluimen trekken richting de steden. Officieel is het verbranden van velden daarom verboden, maar alleen al op de dag na Diwali werden er 200 nieuwe branden gemeld.
Vervuiling-vluchtelingen
Een nieuwe trend is dat Indiërs die de middelen hebben tijdens de koude maanden de stad uittrekken, ziet onderzoeker Bhojvaid. "Het zijn de rijkere inwoners die tijdelijk de Indiase bergen in gaan of zelfs naar Europa verhuizen." Vervuiling-vluchtelingen, noemt Bhojvaid ze.
Het is een kleine groep die snel groeit. Volgens Modi zijn het vooral mensen die geen schoolgaande kinderen of een baan hebben in de stad. Het is voor de arts niet ondenkbaar dat hij zelf ook zo'n vluchteling wordt: "Ik heb zelf een kind van 14 en kinderlongen kunnen zich nog herstellen als we verhuizen naar een plek met gezondere lucht."