Vamos a votar!, we gaan stemmen! Met die boodschap voeren zowel de Democraten als de Republikeinen campagne nu de ontknoping van de Congresverkiezingen nadert. Morgen gaan de Amerikanen naar de stembus en kiezen ze een nieuw parlement. Wie de Latino-stem voor zich weet te winnen, kan daarmee goud in handen hebben.
Ze zijn uitgegroeid tot de belangrijkste troef in de strijd om de zwevende kiezer: de Latino's. Amerikanen met roots in Mexico of andere delen van Latijns-Amerika. Ze vertegenwoordigen een machtig stemblok dat in de toekomst alleen nog maar groter zal worden.
De Democraten en Republikeinen vechten dan ook om hun aandacht. Dat is niet zo gek als je de cijfers op een rij zet. Naar schatting gaat het nu om zo'n 39 miljoen stemgerechtigden. Dat komt neer op 16 procent van het Amerikaanse electoraat.
En daar blijft het niet bij. De Latino's zijn namelijk de snelst groeiende bevolkingsgroep van de Verenigde Staten. Tussen 2000 en 2024 is hun aantal bijna verdubbeld en waren ze verantwoordelijk voor ruim de helft van de totale bevolkingsgroei.
Maar bij welke partij ligt hun loyaliteit? Die vraag is voor de Latino's lastig te beantwoorden. Waar sommige kiezersgroepen een duidelijke voorkeur hebben voor een van de twee partijen, laten Latino's zich minder makkelijk in een hokje plaatsen.
Dip in vertrouwen Trump
De Latino-kiezer wordt al snel geassocieerd met de Democraten, die zichzelf graag presenteren als partij van diversiteit. In werkelijkheid is er het afgelopen decennium een gestage verschuiving te zien in het voordeel van de Republikeinen. Het jaar 2024 was een eye-opener. President Trump wist toen maar liefst de helft van alle Latino-stemmen voor zich te winnen, waarmee hij veel peilingen het nakijken gaf.
"Mensen denken vaak dat immigratie het belangrijkste thema is, omdat Latino-kiezers familiebanden hebben over de grens", vertelt Angie Gutierrez, onderzoeker aan de Universiteit van Texas en gespecialiseerd in het stemgedrag van Latino's. "Maar in werkelijkheid is het de economie die de doorslag geeft. Beide partijen proberen daarom nu duidelijk te maken hoe zij de boodschappen goedkoper willen maken, de inflatie willen terugdringen en de woonlasten willen verlagen."
Als analist was ze in het verleden betrokken bij verkiezingscampagnes van Joe Biden en Kamala Harris, allebei Democraten. "Wat ik daarvan heb geleerd, is dat het heel belangrijk is om een boodschap te formuleren die verschillende groepen aanspreekt. We zien Latino-kiezers vaak als één groep, maar er is ontzettend veel diversiteit."
Of de Republikeinen morgen opnieuw stunten, valt nog te bezien. De beloofde economische voorspoed is uitgebleven en daarnaast is er onder Latino's veel onvrede over het keiharde optreden van immigratiedienst ICE.
Van 93 naar 57 procent waardering
Die teleurstelling is ook zichtbaar in de peilingen. De waardering onder de Latino-kiezers die bij de vorige presidentsverkiezingen op Trump stemden, is gekelderd. Waar aan het begin van zijn presidentstermijn nog 93 procent positief was over zijn functioneren, is dat aantal nu nog maar 57 procent.
En Trump zelf mag dan niet op het stembiljet staan deze keer, de Latino-kiezer kijkt daar anders naar. Ruim de helft van de geregistreerde Latino-kiezers zegt deze Congresverkiezingen te zien als een kans op een stem tegen president Trump.
Dat herkent ook Joaquin Castro, een prominente Latino-politicus van de Democraten, die Texas al bijna veertien jaar vertegenwoordigt in het Amerikaanse Congres. Dit weekend is hij even in Austin om vrijwilligers van de campagne te motiveren voor de eindsprint. De Democratische Senaatskandidaat James Talarico maakt kans op de winst in de doorgaans Republikeinse staat.
"Ik denk dat Latino-kiezers zich nu verraden voelen", zegt Castro. "Ze hebben het gevoel dat de president had beloofd achter criminele immigranten aan te gaan. Maar in plaats daarvan richt hij zich ook op Amerikaanse staatsburgers en ongedocumenteerden die hier al twintig of dertig jaar wonen en belangrijke leden van de gemeenschap zijn. Ze hebben het gevoel dat de gemeenschap een schietschijf op de rug heeft gekregen. En ze zijn er klaar mee."
De Democraat is hoopvol dat het dieprode Texas morgen voor het eerst in decennia weer eens blauw kleurt. "Dit zou weleens het jaar kunnen zijn."
Latino's als kingmaker
Of de hoop van de Democraten waarheid wordt, hangt volgens professor Gutierrez af van de steun van de Latino's. "Texas is van oudsher een overwegend Republikeinse staat. De Republikeinen hebben hier sinds 1992 onafgebroken de macht. Het feit dat we nu zulke spannende en nek-aan-nekraces zien, betekent dat het uiteindelijk aankomt op hoe Latino's gaan stemmen."
Verkiezingsnacht bij de NOS
De NOS doet live verslag van de uitslagen in een livestream in de nacht van dinsdag op woensdag. Vanaf 03.00 uur geeft verslaggever Arjen van der Horst commentaar bij alle ontwikkelingen. Om 07.00 uur geeft hij het stokje over aan Mark Visser, die schakelt met studiogasten en onze correspondenten en verslaggevers in de Verenigde Staten. Van 09.00 tot 09.30 uur behandelen we kijkersvragen. Wil je iets weten? Mail naar vraag@nos.nl.