Paus Leo heeft per brief gestemd in de Amerikaanse verkiezingen. Het is voor zover bekend voor het eerst dat een paus een stem uitbrengt bij de verkiezingen van een land. Leo noemt dat in een verklaring een belangrijke burgerplicht.
"De Heilige Vader vindt het belangrijk om het recht en de plicht van elke burger te onderstrepen om mee te doen in het democratische proces", laat het Vaticaan in een verklaring weten. "In lijn met zijn lange gewoonte van actief burgerschap, heeft hij per post gestemd in Chicago."
De 71-jarige Robert Francis Prevost, zoals de paus heette voor zijn uitverkiezing, is geboren in de VS. Hij heeft nog altijd het Amerikaanse staatsburgerschap en heeft na jaren missiewerk in Zuid-Amerika ook een Peruaans paspoort.
Niet kwijtgeraakt
Dat hij als paus het staatshoofd is van een andere natie is niet per definitie een probleem om te stemmen. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten dat bij het accepteren van zo'n functie iemand niet automatisch het Amerikaanse staatsburgerschap verliest, al kan er wel "actief gekeken worden" als iemand een functie als staatshoofd, regeringsleider of minister accepteert.
Leo bracht zijn stem uit in zijn geboortestaat Illinois. Daar staat onder meer de toekomst van de Democratische gouverneur Pritzker op het spel en wordt een opvolger gezocht voor de Democratische senator Durbin.
'Recht en plicht'
Voor zover bekend is dit de eerste keer dat een paus heeft gestemd bij een verkiezing in zijn geboorteland. Van Johannes Paulus II, Benedictus XVI en Franciscus is nooit gemeld dat ze stemden in hun geboortelanden, respectievelijk Polen, Duitsland en Argentinië. Ook van de Italiaanse pausen die in de eeuwen voor hen kwamen is niet bekend dat ze bijdroegen aan seculiere verkiezingen.
Een woordvoerder wilde niet zeggen op wie Leo heeft gestemd. In het verleden wisselde Prevost nog wel eens van partij, zo stemde hij in 2008 en 2010 in de Democratische voorverkiezingen, maar vroeg hij in 2012, 2014 en 2016 een stembiljet aan voor de Republikeinse voorverkiezingen. Volgens het Vaticaan heeft hij "als Amerikaanse burger altijd gestemd als hij daartoe gerechtigd was".
Leo heeft een moeizame relatie met de leider van zijn geboorteland. Donald Trump bekritiseerde hem nadat hij had opgeroepen tot vrede in het Midden-Oosten. De president noemde de eerste Amerikaanse paus daarna een slappeling en links-radicaal. Het kan hem niet Leo's stem hebben gekost bij de verkiezingen van aanstaande dinsdag, omdat er geen presidentsverkiezing wordt gehouden.
Beluister onze podcasts over de midterms in de VS
In aanloop naar de midterms op 3 november maken de NOS-collega's van Bureau Washington nieuwe afleveringen van de podcast Amerika Kiest. Beluister ze via NPO Luister of via een ander audioplatform