Een dag na de demonstraties die in Parijs en in andere Franse steden volledig uit de hand liepen, heeft de Franse president Macron in een televisietoespraak uitgehaald naar de relschoppers. Hij zei dat degenen die vernielingen hebben aangericht "moeten boeten". "We zullen geen compromissen sluiten", voegde hij daaraan toe.
Ook zei hij dat hij wil dat de schade die is aangericht wordt verhaald op de geweldplegers. "Wie vernielingen heeft aangericht, moet boeten. Wie heeft geplunderd, moet de schade vergoeden", zei hij. Hij wees daarbij expliciet naar extreemlinkse groeperingen in het land. "Wie de Republiek ten val wilde brengen, zal ter verantwoording worden geroepen."
Macron maakte daarbij een duidelijk een onderscheid tussen de demonstranten die gisteren vreedzaam protesteerden, en de plunderaars en brandstichters. "We mogen de demonstranten met legitieme eisen nooit verwarren met degenen die vernielingen hebben aangericht. Hun stem moet zonder vooroordelen en zonder de problemen te bagatelliseren worden gehoord."
'De orde krachtig handhaven'
Hij noemde het geweld verder "ongebreideld" en "niet te rechtvaardigen". Behalve in Parijs gingen gisteren, na weken van scholierenprotesten, ook in zeker 110 andere plaatsen in het land mensen de straat op om te protesteren tegen het regeringsbeleid, de staat van het onderwijs en de stijgende kosten van levensonderhoud.
Op veel plaatsen verliep dit ordentelijk en rustig, ook in Parijs, maar waar het misging, ging het ook goed mis. In Limoges werd het 19e-eeuwse gemeentehuis in brand gestoken, waarop de toren instortte. In Marseille werd in het stadhuis de buste van Marianne vernield, het symbool van de Franse Republiek.
Ook werden verspreid over het land vele auto's en gebouwen in brand gestoken en werd er volop geplunderd. Er zijn zeker 2000 arrestaties verricht.
In zijn tv-toespraak zei Macron de problemen van de demonstranten te begrijpen. "Onze verantwoordelijkheid is daarom tweeledig: luisteren naar de woede en de oorzaken ervan aanpakken en de republikeinse orde krachtig handhaven." Hij kondigde echter geen concrete maatregelen aan om de almaar oplopende kosten van het dagelijks leven in Frankrijk te beteugelen.
Fragment uit de tv-toespraak van Macron:
Wel wees hij naar het conflict in het Midden-Oosten als de belangrijkste oorzaak van de prijsstijgingen in de Franse supermarkten en aan de pomp. Morgen begint zijn driedaagse rondreis door de Golfstaten, benadrukte hij vervolgens. Hij beloofde het Franse volk dat hij zijn inspanningen voortzet om de Franse brandstof- en gasvoorziening veilig te stellen.
Tot slot riep hij alle politieke partijen en maatschappelijke organisaties op om al het geweld ondubbelzinnig te veroordelen. "Het land heeft behoefte aan orde en verzoening, niet aan escalatie."
Het is maar de vraag of het daarvan komt. De centrumrechtse presidentskandidaat Bruno Retailleau vindt de speech van Macron "zeer verontrustend", schrijft hij op X. Volgens hem had Macron de noodtoestand moeten uitroepen om "het Franse volk te beschermen". De Parijse senator Yannick Jadot noemt het optreden een "vreselijke demonstratie van de onmacht". "Ons land is als een dronken schip zonder kapitein dat van alle kanten water binnenkrijgt."
Weer onrustig in Parijs
Terwijl Macron zich tot de relschoppers richtte, was het in de straten van Parijs wederom onrustig. Al in de middag moest de ordepolitie op Place de la République ingrijpen. Het zette traangas in om tientallen gemaskerde deelnemers van een niet bij het stadsbestuur aangemelde demonstratie uiteen te drijven.
Op sociale media was een bericht rondgegaan waarin werd opgeroepen om "de beweging voort te zetten". Meerdere Franse media meldden dat het vervolgens weer snel uit de hand liep. In het centrum van de Franse hoofdstad werden winkels geplunderd, ook werden er veel grote branden gesticht.
Op beelden is te zien dat tientallen jongeren de stenen fontein rondom het Monument voor de Republiek vernielen om vervolgens brokstukken naar de politie te gooien. Nadat de politie van Parijs net als gisteren de CRS 8 had ingezet, een elite-eenheid van de Franse politie die specifiek is getraind in het bestrijden van stedelijk geweld, verspreidden de relschoppers zich in omliggende straten.
Vooral aan de drukke straat Faubourg du Temple, die vanaf de Place de la République naar het noordoosten van de stad loopt, liep het uit de hand tussen jongeren die zich met capuchons onherkenbaar probeerden te maken en de ordediensten.
De Franse krant Le Monde meldt dat er nog altijd afvalbakken in brand worden gestoken en de relschoppers elektrische fietsen gebruiken om brandende barricades op te werpen.
Winkels sluiten
Ook schrijft de krant dat jongeren aan het begin van de avond een tabakszaak binnengingen en plunderden. Gisteren was deze winkel daar ook al het slachtoffer van. De eigenaresse was toen in haar zaak om deze tegen de relschoppers te beschermen. Uiteindelijk moest zij met een hoofdwond worden afgevoerd naar het ziekenhuis.
De districtsburgemeester van het centrum van Parijs roept op X winkeliers op hun winkels te sluiten. Hij spreekt over vandalisme en brandstichtingen die weer zijn opgelaaid.