Zes maanden tijd vochten Nederland en de Europese Unie om de Verenigde Staten met diplomatie te bewegen de geplande sancties tegen het Internationaal Strafhof (ICC) af te blazen. Maar hoewel de sancties pas in april moeten ingaan, begint de tijd in de praktijk nu al te dringen.
Bedrijven die diensten leveren aan het ICC vrezen de lange arm van de Amerikaanse justitie als zij over een half jaar nog zaken doen met het hof. Zo zit ABN Amro zwaar in de maag met de situatie,zo meldde RTL Z gisteren al.
Het ICC heeft bij ABN Amro een bankrekening om bijvoorbeeld donaties op te ontvangen, zo staat vermeld op de website van het in Den Haag gevestigde hof. Desgevraagd zegt ABN Amro nooit uitspraken over individuele klanten te doen. Maar de bank voegt eraan toe zich "altijd aan de geldende wet- en regelgeving" te houden.
Grote gevolgen
Als de bank, nog voor 20 procent in staatshanden, luistert naar premier Jetten en het ICC niet als klant laat vallen, kunnen de gevolgen gigantisch zijn.
In de VS heeft ABN Amro nog altijd een Amerikaanse bankvergunning, voor een divisie die voor grote handelaren transacties op de financiële markten afhandelt. Die zogenoemde clearing bank was vorig jaar goed voor 20 procent van de jaarwinst van ABN Amro.
Via die Amerikaanse bankvergunning zit ABN Amro in de houdgreep van de Amerikaanse justitie. Dat ondervond ING bijvoorbeeld toen de divisie in Caribisch Nederland geld had overgemaakt naar Cuba en Iran. Dat leverde de Nederlandse bank een enorme Amerikaanse boete op.
Eerdere incidenten bij Nederlandse banken door Amerikaanse sancties:
Premier Jetten had aanvankelijk tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York ferme taal gebruikt om duidelijk te maken dat de VS de handen van het ICC moet houden. Nadat de sancties kort daarop alsnog waren aangekondigd, hoopte hij dat er in de tussentijd "een passende oplossing" voor het ICC kon worden gevonden met de VS.
Geduld op
Gisteren maakte de Amerikaanse ambassadeur in Nederland duidelijk dat er weinig te praten valt. "Ons geduld met het hof werd beantwoord met escalatie in plaats van hervorming en getreuzel in plaats van daadkracht. President Donald Trump heeft gezegd: 'Dat niet langer", schreef ambassadeur Joe Popolo in een ingezonden brief in het FD.
Popolo stelt dat de sancties tegen het ICC alleen van tafel gaan als "elke bedreiging voor Amerikaanse burgers wordt geneutraliseerd". Oftewel: als het hof officieel vastlegt niet achter Amerikanen aan te gaan.
De Haagse bewindvoerders houden inmiddels de kaken over het ICC stevig op elkaar. Achter de schermen is wel merkbaar dat er vooral wordt gezocht naar een manier waarop het hof kan blijven functioneren als de Amerikaanse sancties toch worden ingevoerd.
Hoe het ICC zonder clouddiensten, e-mail en bankrekeningen zou moeten werken is vooralsnog een zwart diplomatiek gat.
De VS heeft het al jaren voorzien op het ICC: