De wet die het gemakkelijker maakt om een nieuwe school op te zetten, wordt binnen vijf jaar alweer aangescherpt, omdat er te veel kleine scholen bij komen. Een voorbeeld daarvan is de Renaissanceschool in Almere die dit jaar begon met maar vier leerlingen. De school is nauw verbonden aan de politieke partij Forum voor Democratie (FVD).
Staatssecretaris Tielen had al aan de Tweede Kamer geschreven dat ze iets wil doen tegen de groei. "Het is niet langer houdbaar om zoveel te kleine scholen in stand te houden", stelde ze. In een debat vandaag beloofde ze daarbij nog eens goed te kijken naar het marktonderzoek dat nieuwe scholen vooraf moeten doen om de belangstelling van ouders in de buurt te peilen.
De coalitiepartijen (D66, VVD en CDA) en meerdere oppositiepartijen zetten grote vraagtekens bij dat marktonderzoek, dat eigenlijk niet meer dan een online enquête zou zijn. De invullers zouden vaak ook niet precies weten om wat voor school het gaat.
Mede op die manier zou de zogenoemde FVD-school, die in augustus de deuren opende, er ook zijn gekomen. Er was van tevoren gemeten dat zo'n 350 mensen positief waren over de komst en dat aantal telde voor een belangrijk deel mee bij de goedkeuring van de school.
Tielen wil "kijken of we dat deel van de wet moeten aanscherpen dan wel helemaal moeten schrappen". Ze gaf toe dat zij ook verbaasd was, toen er uiteindelijk maar vier kinderen kwamen opdagen op de nieuwe school in Almere.
Vernieuwende onderwijsideeën
De Wet meer ruimte voor nieuwe scholen, een initiatief van de VVD, is in 2021 ingegaan. De wet is bedoeld om het gemakkelijker te maken om met overheidssubsidie een school te beginnen op basis van vernieuwende onderwijsideeën of een levens- of geloofsovertuiging. FVD stemde destijds tegen de wet. Sinds de invoering worden er jaarlijks meer scholen gesticht, waarvan een groot deel islamitisch.
Ook politieke partijen mogen onder deze wet een nieuwe school oprichten, mits er voldoende belangstelling is en er wordt voldaan aan de onderwijseisen. Volgens een groot deel van de Tweede Kamer is er wat betreft dat laatste punt veel aan te merken op de Renaissanceschool. Die gaat er bijvoorbeeld van uit dat jongens en meisjes een andere vorm van onderwijs nodig hebben.
"Waarom ik hier zo boos over ben", zei D66-Kamerlid Rooderkerk, "is dat we het hebben over 4-jarige kinderen die door de FVD geïndoctrineerd mogen worden. Ons onderwijs is bedoeld om te leren schrijven en rekenen, en kinderen zelf hun mening te leren vormen. Dat mag geen experiment van een politieke partij zijn."
'Toekomst verpest'
Ook bijvoorbeeld Pro maakt zich boos over het aantal scholen dat er te gemakkelijk bij komt. Dat leidt tot segregatie, concurrentie en slechte kwaliteit, vindt Kamerlid Moorman. Zij zei dat er niet zozeer behoefte is aan meer scholen, maar aan goede scholen. Ook zij vindt dat er niet geëxperimenteerd moet worden met kinderen "die nu op scholen zitten waarmee hun toekomst en schoolloopbaan volledig verpest worden".
Tielen zei dat ze meevoelt met de zorgen in de Kamer, maar ziet tot nu toe geen redenen om in te grijpen op de Renaissanceschool. Ze wees erop dat de school aan het begin van het vierde schooljaar minstens 139 leerlingen moet hebben en anders aan het einde van dat schooljaar moet sluiten. "Dat wordt nog een hele uitdaging", volgens haar.
Tijdens het debat kondigde VVD-Kamerlid Kisteman nog een initiatiefwet aan om eerder te kunnen ingrijpen bij scholen die ondermaats presteren. Die zouden wat hem betreft veel eerder gesloten moeten kunnen worden als ze zwak presteren.
Nieuwsuur maakte op de eerste schooldag deze reportage over de Renaissanceschool in Almere: