De Tweede Kamer is gecharmeerd van het initiatief om burgers op te leiden om bij rampen of crises de hulpdiensten te kunnen ondersteunen. Een meerderheid steunde vandaag een motie van het CDA, waarin de wens wordt uitgesproken om over vier jaar 130.000 van die zogenoemde burgerreservisten te hebben.
De vrijwilligers moeten bij een grote crisis voorkomen dat er chaos ontstaat, vooral in de eerste drie dagen. Politie, leger en hulpdiensten kunnen het werk dan niet alleen aan, zo is de verwachting.
De reservisten moeten opgeleid worden in drie specialismen: techniek, logistiek en veiligheid. Het gaat bijvoorbeeld om monteurs, chauffeurs en beveiligers. Ze moeten een soort tweede schil vormen om de krijgsmacht.
Het initiatief komt van BurgerReserve, dat dit jaar al zo'n duizend Nederlanders een training algemene vaardigheden heeft gegeven. De kosten daarvoor worden betaald door het bedrijfsleven en particulieren.
In natura
De Kamer wil nu dat het kabinet bijdraagt aan de uitbreiding tot 130.000 burgerreservisten. Niet met geld, maar in natura door oefenterreinen en lesruimtes van Defensie kosteloos beschikbaar te stellen.
Het kabinet heeft al gezegd de wens van de Kamer te delen.
Hoe zien zulke trainingen eruit? Nieuwsuur bezocht er een:
"De manier waarop we normaal de dingen doen, gaan niet meer", zegt directeur Karen van Oudenhoven-van der Zee van het Sociaal en Cultureel Planbureau tegen Nieuwsuur. Haar organisatie pleit voor het vergroten van de weerbaarheid van burgers, zodat crises beter opgevangen kunnen worden.
Als mogelijke crisis noemt ze oorlog, zowel in Nederland als elders. Of de gevolgen van klimaatverandering, zoals overstromingen. "Het kan zijn dat sommige producten ineens niet meer in de supermarkt liggen. Of er komt stroomuitval of storingen in de IT, waardoor vervoer niet meer mogelijk is."
Inhaalslag
Na de Tweede Wereldoorlog hebben we in Nederland lang het idee gehad dat we grip hadden op alles wat ons kon overkomen, zegt Van Oudenhoven. "De coronacrisis was eigenlijk het eerste moment waarop we beseften: er kan zomaar iets gebeuren waardoor we die grip kwijtraken. Er is nu meer spanning in de wereld dan ooit sinds de Tweede Wereldoorlog. Qua weerbaarheid hebben we een inhaalslag te maken."
Wat betreft nationale dreiging legde de overheid tot nu toe erg veel de nadruk op defensie, zegt ze. "Wat je ziet is dat er heel veel aandacht uitgaat naar investeringen in wapens, in het leger. En dat er relatief weinig aandacht is voor de mens en de maatschappij. Het budget in de Miljoenennota voor buurten en wijken is 40 miljoen. Dat is voor 2027. Daarna wordt dat 20 miljoen voor de twee jaar daarna. En als je dan kijkt naar de investeringen in defensie, dan staat dat niet in verhouding tot elkaar."