De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Wadephul heeft zijn Russische collega Lavrov aangesproken op het incident in Leipzig, waar vorige maand een drone werd aangetroffen met explosieve stoffen en een ontsteker. Duitsland zei al eerder dat Rusland achter het incident zit. Wadephul maakte Lavrov duidelijk dat Duitsland zichzelf zal verdedigen.
De twee ministers spraken elkaar gisteren in de marge van de VN-top in New York. Het was voor het eerst in jaren dat de Russische en Duitse ministers van Buitenlandse Zaken elkaar spraken. De laatste ontmoeting was in januari 2022, vlak voor de Russische inval in Oekraïne.
Wadephul zei vandaag dat de beslissing om Lavrov te ontmoeten was ingegeven door veiligheidsoverwegingen en de noodzaak om een groeiende crisis rond de voedselexport aan te pakken.
Hongersnood
De twee spraken onder meer over de export van graan en energie uit Rusland en Oekraïne over de Zwarte Zee. Wadephul heeft volgens een woordvoerder van de Duitse delegatie aan Lavrov gevraagd om "al het mogelijke te doen om een akkoord te sluiten over de export van graan over de Zwarte Zee".
De afgelopen maanden is de export drastisch teruggelopen door aanvallen van Rusland en Oekraïne op elkaars zeehavens. Daarbij werden zowel infrastructuur als schepen getroffen.
Als tweede reden voor het gesprek noemde Wadephul de roep van collega's van het zuidelijk halfrond om met Rusland te spreken. "Daar dreigt hongersnood en daarom heb ik gepleit voor een staakt-het-vuren op de Zwarte Zee", zei hij.
Sinds de Russische inval in Oekraïne waren de diplomatieke betrekkingen tussen de landen bevroren. Die stilte was volgens Wadephul noodzakelijk. "Maar nu was het moment aangebroken dat we met elkaar moesten praten", zei hij.
Dat de verhoudingen nog steeds ijzig zijn, bleek toen Lavrov na afloop van het gesprek zei dat hij niets nieuws had gehoord van zijn Duitse collega en dat die hem net zo goed even had kunnen bellen.
Wadephul noemde dat de reactie van iemand die geen argumenten heeft en zich in een zwakke positie bevindt. "Rusland kan niet uitleggen waarom het deze oorlog nog volhoudt. Het is zinloos en kost duizenden levens."
Correspondent Chiem Balduk in Berlijn:
In het verleden zag Berlijn zich, juist vanwege de Duitse geschiedenis, als bruggenbouwer tussen oost en west. De Duits-Russische as was dan ook sterk. Moskou heeft die relatie verbroken door de oorlog tegen Oekraïne en de hybride aanvallen op Europa. Toch blijft in Duitsland een sterke roep bestaan, bijvoorbeeld bij de AfD, om in gesprek te gaan met de Russen.
Daar heeft Wadephul nu gehoor aan gegeven, ook al werd er weinig van verwacht. Tot nu toe zag Berlijn niets in zo'n gesprek, omdat Rusland niet bereid lijkt tot serieuze onderhandelingen. Dat beeld werd bevestigd door de minachtende reactie van Lavrov na afloop. De eisen en waarschuwingen van Wadephul werden niet serieus genomen. Van toenadering lijkt geen sprake, maar Wadephul heeft wel kunnen laten zien dat hij bereid is tot gesprekken.
Volgens het Duitse blad Bild is er ophef ontstaan over de ontmoeting. Waarnemers zagen dat Lavrov voor aanvang een propagandabrochure van 21 pagina's op de stoel van Wadephul legde. Daarin wordt beweerd dat Oekraïne het bloedbad in Boetsja in scène heeft gezet. De titel van het document luidde: De erfgenamen van Goebbels: vervalsing van de gebeurtenissen in Boetsja en de bloedige enscenering door het regime in Kiev."
Tijdens de ontmoeting is er niet over het document gesproken. Op beelden die de woordvoerster van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft gedeeld is te zien dat Wadephul zijn notitieblok op de papieren legt. Volgens haar had hij ze "beschaamd afgedekt".
De Duitse delegatie sprak volgens Bild van "een goedkope poging tot provocatie".