De NAVO heeft positief gereageerd op de Groenland-deal tussen de Verenigde Staten, Denemarken en Groenland. Denemarken en Groenland zelf benadrukken dat de gesloten overeenkomst de Groenlandse soevereiniteit niet zal aantasten, ondanks de bewering van de Amerikaanse president Trump dat Washington "permanente controle" krijgt over de veiligheid van het eiland.
Trump maakte vannacht bekend dat er een akkoord was bereikt met Groenland en Denemarken. Volgens Trump stelt de overeenkomst de VS in staat om een aanzienlijke militaire aanwezigheid op Groenland te vestigen en wordt het tegenstanders van Amerika verboden om eigen bases op het eiland te bouwen.
Denemarken en Groenland bevestigden de deal, maar zeiden niets over de details. Zo is niet duidelijk hoe groot de Amerikaanse militaire aanwezigheid gaat zijn en of Washington ook zeggenschap krijgt over buitenlands beleid of natuurlijke hulpbronnen in Groenland.
Denemarken en Groenland hebben de hoop uitgesproken dat een overeenkomst een einde maakt aan de maandenlange onzekerheid die was ontstaan door Trumps pogingen tot inlijving van Groenland, dat onderdeel is van Denemarken. Verwacht wordt dat het akkoord volgende week tijdens de Algemene Vergadering van de VN zal worden ondertekend.
NAVO-correspondent Kysia Hekster:
"Binnen de NAVO zullen ze opgelucht ademhalen. De crisis was groot en secretaris-generaal Rutte moest begin dit jaar in Davos in Zwitserland alles op alles zetten om de crisis te bezweren tussen de Amerikanen en de Denen en Groenlanders. Rutte sprak toen van een 'raamovereenkomst' en daar is dit nu uit voortgekomen.
Overigens is er volgens experts feitelijk weinig veranderd aan een overeenkomst uit 1951 die de VS het recht geeft op militaire aanwezigheid in Groenland. Voor het bondgenootschap telt alleen dat dit probleem nu voorlopig uit de weg is.
Intussen zijn er alweer nieuwe moeilijkheden, met de Iran-oorlog. Ook wordt door Amerikaanse media gemeld dat het Pentagon overweegt tienduizenden in Europa gestationeerde militairen terug te halen. Vanwege de dreiging van Rusland leidt dat tot nervositeit bij Europese leiders."
"Volgende week kan een goede week worden - voor Groenland, Denemarken en de Verenigde Staten", schrijft de Deense minister Rasmussen van Buitenlandse Zaken op Facebook. De Groenlandse premier Nielsen is tevreden. "De overeenkomst erkent de soevereiniteit en territoriale integriteit van ons Koninkrijk en het recht van het Groenlandse volk op zelfbeschikking", meldt hij.
Trumps dreigementen over Groenland leidden tot een diplomatieke crisis die de betrekkingen binnen de NAVO onder druk zette. De VS is het grootste en belangrijkste lid van de NAVO. De hoop is nu dat de spanningen zullen afnemen. Een NAVO-woordvoerder zei vandaag dat het bondgenootschap afspraken verwelkomde. De deal "zal bijdragen aan de bevordering van veiligheid, stabiliteit en samenwerking in deze cruciale regio", aldus de woordvoerder.