Tientallen miljoenen illegaal geïmporteerdeblikjes worden jaarlijks in Nederland zonder statiegeld verkocht. Dat gebeurt via Nederlandse websites en maaltijdbezorgers. Criminelen verdienen flink aan de miljoenenhandel, meldt het actualiteitenprogramma EenVandaag op basis van eigen onderzoek.
De import van blikjes zonder statiegeld is verboden, maar de koop en verkoop ervan niet. De vaak goedkopere blikjes zijn te koop bij kleine, particuliere bedrijven of bij grote websites, waar ze volgens EenVandaag een belangrijk deel uitmaken van de omzet.
Zo zegt een verkopertegen EenVandaag dat hij de helft van zijn omzet verliest als hij stopt met de verkoop van de blikjes zonder statiegeld.
De blikjes fris komen vanuit Denemarken via Duitsland ons land binnen. Blikjes met bier worden uit Polen geïmporteerd. Restaurants en websites kopen ze in om ze weer te verkopen. Volgens de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) worden zo jaarlijks tussen de 25 en 50 miljoen blikjes zonder statiegeld verkocht, schrijft EenVandaag.
Sinds 2023 geldt de statiegeldplicht op blikjes om zwerfafval tegen te gaan. Door de illegale import belanden de blikjes zonder statiegeld bovengemiddeld vaak als zwerfafval op straat, zegt de inspectie tegen het programma.
Maas in de wet
Volgens ILT-directeur Edwin van Houten hebben criminelen door een maas in de wet de blikjesmarkt ontdekt.
"Het is echt een illegaal circuit. Je komt ook met de georganiseerde criminaliteit in aanraking want er valt heel veel geld te verdienen aan deze ontduiking van de regels. Het gaat al gauw om miljoenen euro's", zegt Van Houten tegen het programma.
Zo kan via een website van een groothandel in Duitsland een vrachtwagen vol colablikjes voor zo'n 37 cent per blikje gekocht worden. In Nederland kost datzelfde blik cola 60 cent, schrijft EenVandaag.
Van Houten zegt dat de inspectie bij onderzoeken vaak ook andere strafbare feiten ziet, zoals belastingontduiking of btw-fraude.
Handhaving lastig
De handhaving op de tussenhandel is volgens de ILT lastig. Het afgelopen jaar zijn er door de inspectie vijfhonderd onderzoeken gedaan. In negentig gevallen zijn bedrijven aangesproken en zijn er slechts vijf boetes uitgedeeld, schrijft EenVandaag.
Van Houten: "Het is een beetje een druppel op de gloeiende plaat en het kost heel veel capaciteit, omdat je die verdergaande, diepgaande onderzoeken moet doen."
De inspectie pleit voor een verbod op de verkoop van blikjes zonder statiegeld. Onlangs werd bekend dat minister Van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei) werkt aan zo'n voorstel. "Dan kunnen wij ook verkopers direct aanspreken en hoeven we niet die administratieve tunnel in te verdwijnen", aldus Van Houten.