Premier Jetten heeft felle kritiek geuit op boeren die op snelwegen protesteren. "Het is onacceptabel en onbegrijpelijk dat je op de snelweg demonstreert omdat het leidt tot zeer gevaarlijke situaties", zei hij tijdens zijn persconferentie. Ook is Jetten ontevreden over het optreden van de politie en het Openbaar Ministerie, die van tevoren hadden aangekondigd de boeren niet tegen te houden.
Volgens persbureau ANP reden er desondanks vanmiddag zeker honderd tractoren op de A2 in de richting van Utrecht. "Doe het niet, ga van de snelweg af", zei de premier daarover, terwijl de actie gaande was.
Vanochtend kwamen bij een dodelijk ongeluk op de A59 bij Oss een man van 71 en een vrouw van 72 uit Oss om het leven. Zij zaten in dezelfde auto en raakten bekneld. Ook zijn er zes mensen gewond geraakt. Op het moment van de botsing reden er op die weg veel tractors. Ze waren onderweg naar een boerenprotest in Den Bosch.
De actievoerders zijn het niet eens met het intrekken van de vergunningen van vijf pluimveehouders. Hun vergunning vervalt omdat ze te veel stikstof uitstoten die in de nabijgelegen natuur terechtkomt, en omdat hun plannen om de uitstoot te beperken volgens het Brabantse provinciebestuur ondermaats zijn.
De demonstranten zijn het niet eens met de procedure die leidde tot de intrekking:
Volgens de politie Oost-Brabant is zowel 's ochtends als 's middags geprobeerd om tractoren van de snelweg te weren. Dat dat niet lukte zou te wijten zijn aan de vele verschillende aanrijroutes en verschillende op- en afritten die werden gebruikt. "Gelet op de massale toestroom die relatief veilig verliep, is besloten te gedogen dat tractoren op de snelweg reden."
Het OM en de politie benadrukken dat het de verantwoordelijkheid van de tractorbestuurders is om geen overtredingen te begaan, zoals het rijden op de snelweg.
'Demonstratierecht niet onbeperkt'
Andere ministers sloten zich bij de oproep van Jetten aan. "Het is bloedlink en altijd een onverstandig idee", zei minister Karremans (Infrastructuur) na de ministerraad. "Dat zeg ik tegen Extinction Rebellion, boeren, truckers, wie dan ook."
Dat vindt ook zijn collega Heerma (Binnenlandse Zaken), die over het demonstratierecht gaat. "Het demonstratierecht is in Nederland niet onbeperkt. Je moet geen gevaarlijke situaties creëren op vitale locaties."
Het is verboden voor tractoren om over de snelweg te rijden. Toch zeiden het OM en de politie Oost-Brabant eerder deze week dat ze de boeren niet zouden tegenhouden, vanwege het demonstratierecht. "Dat is geen goed signaal', vindt Jetten. "Dit moet worden nabesproken."
Dat verwacht ook minister Heerma. "De lokale driehoek (dat is de burgemeester, de officier van justitie en de politiechef) moet de demonstratie in goede banen leiden", zei Heerma. "Ik ga ervan uit dat er lokaal geëvalueerd wordt."
'Maag draait ervan om'
Alle ministers benadrukten het "vreselijk" te vinden wat er is gebeurd en zeiden dat de gedachten als eerste uitgaan naar de slachtoffers en de nabestaanden van het ongeluk. "Mijn maag draait ervan om", zei Heerma.
Om verdere conclusies te trekken willen de ministers eerst het onderzoek van de politie afwachten. "We moeten niet meteen gaan vingerwijzen, het is vooral ellendig voor de mensen die het is overkomen en hun familie en naasten", zei ook landbouwminister Van Essen.
De organisatoren van het protest riepen de boeren op om op de weg terug niet ook over de snelweg te gaan.