De Poolse president Nawrocki heeft zijn vetorecht gebruikt tegen twee wetten die het mensen van hetzelfde geslacht mogelijk moesten maken om een samenlevingscontract aan te gaan. De president in Polen heeft het recht om wetten te blokkeren.
Met de twee wetten zouden stellen van hetzelfde geslacht het samenleven juridisch kunnen regelen, inclusief zaken rond een woning, gezamenlijke bezittingen en toegang tot medische gegevens. Het wetsvoorstel was al goedgekeurd door het Poolse parlement, maar met het veto van Nawrocki gaat er nu toch een streep door.
De conservatieve nationalist van oppositiepartij PiS stelt dat de wet te ver gaat en dat de mogelijkheden van het samenlevingscontract te veel lijken op de rechten die aan het huwelijk verbonden zijn.
'Minachting voor mensen'
Premier Tusk zegt dat hij"woedend" is over het uitgesproken veto. Volgens hem is het "een uiting van minachting voor mensen en hun recht op geluk en een normaal leven". Hij stelt dat het wetsvoorstel niet radicaal of ideologisch is en dat "het simpelweg bedoeld was om mensen te helpen en hun leven makkelijker te maken".
In Polen is de strijd voor gelijke rechten van lhbti'ers moeizaam. De conservatieve PiS-partij, die jarenlang aan de macht was, bestempelt homoseksualiteit als een gevaarlijke ideologie en homo's en transgenders werden gestigmatiseerd.
Toen de liberaal Tusk in 2023 aan de macht kwam, keerde het tij. Zo maakte de regering in mei bekend dat Polen huwelijken tussen mensen van hetzelfde geslacht die in andere Europese landen zijn gesloten, toch gaat erkennen. Eerder hadden het Europees Hof van Justitie en het Poolse hof bepaald dat deze huwelijken moesten worden gerespecteerd en erkend.
Sta-in-de-weg
Tusk moet echter samenwerken met Nawrocki, die ruim een jaar geleden de presidentsverkiezingen won. In de maanden na zijn aantreden gebruikte de Poolse president zijn vetorecht meermaals om plannen van de regering-Tusk te dwarsbomen.
Zo blokkeerde Nawrocki het versoepelen van regelgeving voor het plaatsen van windmolens, financiële steun voor vluchtelingen uit Oekraïne en militaire steun aan dat land. In maart sprak hij ook zijn veto uit tegen een lening van de Europese Unie voor de Poolse defensie.