Gebruik geen illegaal gekochte afslankmiddelen en als je dat toch doet, wees dan eerlijk over het gebruik als het misgaat. Die oproep doen artsen van het Albert Schweitzer Ziekenhuis in Dordrecht en het Deventer Ziekenhuis.
Twee van hun patiënten overleefden daar in de winter ternauwernood de gevolgen van een injectie met een vervalste pen. Daarin bleek insuline te zitten, en niet de werkzame stof semaglutide uit afslankmedicatie als Ozempic.
De man van 55 en de vrouw van 47 kwamen zwaar onderkoeld en met extreem lage bloedsuikerwaarden terecht in de ziekenhuizen. De man had een lichaamstemperatuur van 32 graden, de vrouw van 34 graden. Ook hun suikerspiegel was zo laag dat er levensgevaar was. De man lag enkele uren in coma op de intensive care.
Uiteindelijk liep het met allebei goed af, niet in de laatste plaats doordat ze zelf vertelden dat ze illegaal gekochte afslankmiddelen hadden gebruikt. "Die eerlijkheid is heel belangrijk", zegt internist acute geneeskunde Suzanne Schol-Gelok, die in Dordrecht de vrouw van 47 behandelde.
Als artsen van het illegale middelengebruik weten, kunnen ze beter behandelen en alert zijn op eventuele nevenschade. Artsen uit beide ziekenhuizen hebben vandaag over de zaken gepubliceerd in een medisch vakblad.
Vorig jaar meer vergiftigingen
Het gebruik van afslankmiddelen is de afgelopen jaren snel toegenomen. Veel middelen zijn goedgekeurd en werken effectief, zoals Ozempic, en zijn verkrijgbaar op doktersrecept. Daarnaast proberen veel mensen online aan de middelen te komen.
Daar kleven dus grote risico's aan. Gisteren werd bekend dat het aantal meldingen van vergiftigingen door afslankmiddelen vorig jaar is verdubbeld. Zo'n 150 hulpverleners trokken erover aan de bel; in 40 procent van de gevallen ging het om patiënten die een niet-voorgeschreven middel hadden gebruikt.
Zowel de man als de vrouw was thuis toen het misging. Familieleden belden een ambulance. Met name de lage bloedsuikerspiegel had fataal kunnen zijn, zegt Schol-Gelok. "Je hersenen krijgen dan veel te weinig voedingsstoffen. Als deze mevrouw niet was gevonden, was zij komen te overlijden."
De vrouw was een maand voor het incident begonnen met afslankmedicatie. Via via was ze aan twee zogeheten pennen gekomen. In een daarvan zat dus insuline, in tegenstelling tot wat op het product stond.
Ook de man kocht vanwege de lagere kosten op eigen houtje middelen bij een online aanbieder. Hij kreeg die eerst op recept via een kliniek, maar was vanwege de lagere kosten overgestapt naar de handelaar die hem uiteindelijk de insulinepen opstuurde.
Op foto's die van de illegaal gekochte pennen van de vrouw zijn gedeeld, is te zien dat die een Duits en een Bulgaars opschrift hadden. In de Bulgaarse pen zat insuline; in de Duitse zat de werkzame stof die erop stond.
De avond voordat het misging gebruikte de vrouw voor het eerst de foute pen, met alle gevolgen van dien. Ambulancepersoneel heeft haar suiker toegediend. Nadat ze in het ziekenhuis bij kennis kwam, vertelde ze over het middelengebruik. Daarop besloten artsen in het Albert Schweitzer om verder onderzoek te doen en alarm te slaan bij de inspectie.
De vrouw heeft uiteindelijk drie dagen in het ziekenhuis gelegen. Maanden na het incident heeft ze nog last van concentratieproblemen. Volgens Schol-Gelok is ze enorm geschrokken van haar eigen handelen. De vrouw wil zelf niet met media praten.
'Enorm gevaarlijk'
Voor artsen in het Albert Schweitzer Ziekenhuis was de zaak een wake-upcall. "We moeten kenbaar maken aan andere medisch specialisten, en het liefst aan heel Nederland, dat dit enorm gevaarlijk is", zegt Schol-Gelok erover. Ze benadrukt dat afslankmedicatie alleen onder begeleiding van een arts en op recept van een apotheek moet worden gebruikt.
Symptomen die horen bij een lage bloedsuiker zijn trillen, zweten en misselijkheid. "Je kunt er ook verward door raken en uiteindelijk het bewustzijn verliezen", zegt Schol-Gelok. "Als je voelt dat het misgaat, is het belangrijk om zo snel mogelijk hulp te roepen."
Het allerbeste is volgens de internist om weg te blijven bij online-verkooppunten of via-via-handeltje. "Doe het niet. Maar als je het toch doet en je krijgt klachten, zeg het dan tegen je arts. Wij oordelen niet. Wij willen graag een goede behandeling geven."