Drie rechters van het Internationaal Strafhof in Den Haag spannen een rechtszaak aan tegen de Amerikaanse regering. Die heeft hen en andere medewerkers van het Hof vorig jaar sancties opgelegd vanwege rechterlijke besluiten die zij hadden genomen. Die sancties, zoals financiële straffen en visumrestricties, noemen de rechters onrechtmatig.
Het Internationaal Strafhof onderzoekt en vervolgt oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide. De drie rechters, afkomstig uit Canada, Uganda en Benin, waren betrokken bij onderzoek naar acties van Israëliërs en Amerikanen.
Zo hadden ze onder meer een internationaal arrestatiebevel uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Netanyahu wegens oorlogsmisdagen in de Palestijnse gebieden. Ook werd Amerikaans personeel onderzocht wegens betrokkenheid bij oorlogsmisdaden in Afghanistan.
De Amerikaanse regering erkent het Hof niet en zegt daarom geen toestemming te hebben gegeven om dat soort besluiten te nemen. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Rubio heeft het Hof geen bevoegdheid om Amerikaanse staatsburgers of burgers van Amerikaanse bondgenoten te vervolgen.
Hij noemde het een "inbreuk op de soevereiniteit en nationale veiligheid" van de Verenigde Staten en zijn bondgenoten, zoals Israël. Het "machtsmisbruik" van het Internationaal Strafhof zou een "bedreiging" zijn voor de Verenigde Staten. Er zou daarom sprake zijn van een "noodtoestand". Volgens de Amerikaanse regering rechtvaardigt die noodtoestand de sancties.
Beperkende sancties
Door de sancties hebben de rechters onder meer geen toegang meer tot hun eigendommen en tegoeden in de VS, zoals geld dat zij op een Amerikaanse bankrekening hebben staan. Daarnaast mogen zij ook niets meer van Amerikaanse bedrijven kopen of gebruik maken van hun diensten.
Zo zou een andere door de sancties getroffen jurist van het Hof geen toegang meer hebben tot Microsoft. Ook kregen Amerikaanse personeelsleden te horen dat ze het risico lopen om opgepakt te worden als ze naar hun thuisland afreizen.
Persbureau AP meldde in mei vorig jaar dat de sancties grote invloed hadden op het werk van het Hof, waar de meest basale taken "steeds moeilijker" werden.
Rechters onder druk
De drie rechters vechten de sancties aan bij de rechtbank van Manhattan in New York. Ze zeggen dat de Amerikanen de sancties niet mochten opleggen, omdat er helemaal geen sprake was van een noodtoestand. Daarnaast vinden ze het besluit om de sancties op te leggen, "willekeurig en grillig". Volgens de Amerikaanse krant The New York Times worden deze argumenten vaker aangehaald om het beleid van de regering Trump aan te vechten.
De Beninse rechter zegt dat de sancties bedoeld waren om de rechters onder druk te zetten en hen te straffen. De advocaten van een van de rechters zegt daarover: "Het aanvallen van internationale rechters vanwege de uitoefening van hun rechterlijke taken is een ongekende aanval op de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de rechtsstaat."