Het verkeer door de Straat van Hormuz is de afgelopen dagen toegenomen na de intentieverklaring tussen de VS en Iran. Gisteren voeren er zeker 36 vrachtschepen door de zeestraat. Van afgelopen vrijdag tot zondag waren het er zeker 71. Dat blijkt uit gegevens van databedrijf Kpler, dat met dochterbedrijf MarineTraffic wereldwijd de bewegingen van schepen volgt.
Nog altijd honderden schepen met naar schatting zo'n 11.000 opvarenden wachten op een veilige doorgang door de zeestraat bij Iran. De maritieme VN-organisatie IMO heeft contact opgenomen met deze schepen om een evacuatieplan in gang te zetten. Het is nog onduidelijk wanneer dit plan volledig in werking wordt gesteld. In verband met hun eigen veiligheid moeten de schepen gefaseerd het gebied verlaten, melden de Omaanse autoriteiten.
Voordat de oorlog in het Midden-Oosten eind februari uitbrak, gingen er minstens honderd schepen per dag doorheen, met elke dag zo'n 20 miljoen vaten ruwe olie. Het is daarmee een cruciale doorgang voor de internationale oliehandel. Vorige week ondertekenden de VS en Iran een intentieverklaring om een einde te maken aan de oorlog. Deze week begonnen er onderhandelingen in Zwitserland.
Hoofdroute nog dicht
De hoofdroute door de zeestraat is nog afgesloten omdat die vol ligt met mijnen, stelt Kpler. Schepen gebruiken de kleinere noordelijke route, die door de Iraanse wateren gaat, en de zuidelijke route, die door de Omaanse wateren gaat.
Dat het scheepsverkeer door de Straat van Hormuz in ieder geval weer op gang is gekomen, is goed nieuws voor de wereldwijde handel en olieprijs. Gisteren daalde die met 2 procent.
Dit weekend werden er miljoenen vaten olie door de Straat van Hormuz vervoerd, schrijft persbureau Bloomberg op basis van scheepvaartgegevens. Dat gebeurde ook nadat Iran had geclaimd de waterweg opnieuw te hebben afgesloten, na aanvallen op Libanon.
Tegenstrijdige verhalen
De Verenigde Staten en Iran presenteren verschillende versies over de status van de belangrijke zeestraat. De Iraanse strijdkrachten hadden zaterdag aangekondigd dat de zeestraat weer dichtgaat vanwege aanvallen op Libanon. De Amerikaanse vicepresident Vance zei juist dat er geen aanwijzingen zijn dat Iran de zeestraat weer afsluit.
Er is ook onenigheid over het heffen van tol. Zo schreef Trump op zaterdag dat niemand tol zal heffen in de Straat van Hormuz, behalve als de VS dat doet. Iran heeft vorige maand juist een nieuwe overheidsorgaan in leven geroepen, Persian Gulf Strait Authority, waaraan schepen in de toekomst mogelijk toestemming moeten vragen om door de zeestraat te varen.
Zorgen over tolheffing
In de intentieverklaring staat dat Iran de komende 60 dagen geen tol mag heffen van schepen. Daarnaast moet Iran zich inspannen voor een veilige en vrije doorgang van commerciële schepen in overleg met Golfstaten.
Gesprekken daarover zijn al begonnen. Iran en Oman hebben vandaag afgesproken de zeestraat open te houden voor internationale scheepvaart en gaan verder in gesprek hoe ze dat kunnen garanderen.
Zelfs als de VS en Iran een definitief vredesakkoord sluiten, kan het nog maanden duren voordat de handel in olie, aardgas, kunstmest en andere grondstoffen het niveau van voor de oorlog weer bereikt, waarschuwen juridische experts en maritieme organisaties. Als Iran daadwerkelijk tol gaat heffen, zal dat de internationale handel nog verder ernstig verstoren.