Even snel in de weerapp kijken of het gaat regenen, is voor bewoners in een deel van Gelderland niet altijd even zinvol. Een rij bomen verstoort namelijk de weerradar in Herwijnen. "We wisten niet dat die bomen zo hard zouden groeien", zegt onderzoeker Hidde Leijnse van het KNMI tegen Omroep Gelderland.
In Nederland staan twee neerslagradars: in Herwijnen (Gelderland) en in Den Helder (Noord-Holland). De neerslagradars van het KNMI worden gebruikt voor de weersverwachting in apps als Buienradar. Maar de hoge populieren blijken invloed te hebben op de neerslagvoorspellingen in een deel van de provincie Gelderland: er valt veel meer of juist minder regen dan de radar aangeeft.
De bomen blokkeren de pulsen die worden uitgezonden door de radar. Daardoor kan de radar in dat gebied niet goed meten. Het gaat om een strook vanuit Herwijnen richting Duitsland, die tussen Arnhem en Nijmegen en over Doetinchem loopt.
Het gaat om dit gebied:
Edwin Rijkaart, een van de oprichters van Buienrader, dacht in eerste instantie dat de afwijking misschien zou komen door verkeerd geplaatste windmolens. "Maar het bleek iets simpels te zijn, namelijk een rij populieren."
Volgens Rijkaart is dat vooral merkbaar in de zomer, als er blaadjes aan de populieren zitten. "En dat terwijl de data van de radar in de zomer extra belangrijk zijn voor de veiligheid. In de zomer is de luchtvochtigheid hoger waardoor de kans op extreem weer groter is."
Niet gesnoeid
De gemeente West Betuwe is eigenaar van de populieren en kreeg eind vorig jaar een verzoek van het KNMI om de bomen te snoeien. De gemeente geeft aan dat dit tot op heden nog niet gebeurd is. "We nemen dit soort verzoeken zorgvuldig in behandeling", laat een woordvoerder weten. De gemeente wacht naar eigen zeggen nog op een onderbouwde rapportage vanuit het KNMI. "Zonder deze onderbouwing nemen we geen maatregelen, zeker niet omdat het gaat om gezonde bomen", aldus de gemeente.
Rijkaart baalt dat het probleem nog niet is opgelost. "Meten is weten. Als je niet goed kunt meten, krijg je per definitie een verkeerd resultaat." Het KNMI krijgt ook data van radars uit België en Duitsland. Hierdoor krijgt ze van het gebied ten oosten van Arnhem toch een beeld. "Daardoor kunnen we dit gat redelijk goed opvullen", zegt onderzoeker Leijnse van het KNMI.
Rijkaart van Buienradar is het daar niet volledig mee eens. "Die radars staan veel verder weg. Om de neerslag in een regio in kaart te brengen, wil je je meetinstrument zo dicht mogelijk bij dat gebied hebben staan."
Van De Bilt naar Herwijnen
De neerslagradar van het KNMI in Herwijnen werd in 2016 in gebruik genomen en is de vervanger voor die in De Bilt. Dat station kreeg steeds meer last van verstoring door hoogbouw in en rond Utrecht.
Het KNMI koos voor Herwijnen als nieuwe locatie omdat de plek een veel vrijere horizon zou hebben. De data van de radar in Herwijnen worden ook gebruikt voor het Early Warning Centre (EWC), het nationale waarschuwingsadviescentrum. Door klimaatverandering komt extreem weer steeds vaker voor. Het KNMI heeft de wettelijke taak om te waarschuwen voor gevaarlijk weer, vooral als grote gevolgen verwacht worden.