Een flinke laag zeepokken, algen en schelpdieren zit vastgeplakt aan de schepen die soms al maanden vastliggen voor de Straat van Hormuz. Een flinke schoonmaakbeurt is nodig om ze weer op volle snelheid te kunnen laten varen.
Naast zeemijnen en verzekeringspolissen is het zeeleven in het warme water van de Perzische Golf een bron van zorg voor rederijen en hun klanten. Want 'als het stilligt, gaat het stuk', zoals een alom bekende wetenschap in de scheepvaart luidt. Of, in de woorden van Alex Noordstrand: "Een schip moet een voorspelbaar operationeel profiel hebben om efficiënt te blijven."
De medeoprichter van het schoonmaakbedrijf Fleet Robotics doelt op de roodbruine coating op het onderste deel van schepen. Die coating, genaamd antifouling, weert de aangroei van zeeleven. Maar dat proces werkt alleen als het schip vaart, want dan slijt de hars in de coating. Door dat slijten komen biocides vrij, chemische stoffen die de aangroei verhinderen.
Operationeel profiel
"Bij het aanbrengen van de coating houden fabrikanten rekening met het operationeel profiel van het schip", legt Noordstrand uit. "Oftewel, hoe vaak vaart het en hoe vaak ligt het schip stil. Op basis daarvan maakt de coatingfabrikant de keuze voor een bepaald type coating."
Die planning raakt in de war als schepen niet varen maar stilliggen. Zoals bij de coronalockdowns en nu weer, bij de blokkade van de Straat van Hormuz. Het aangekoekte zeeleven kan in zeven weken groeien tot een dikte van twee centimeter. Een ruwe zijwand betekent dat een schip minder makkelijk door het water glijdt.
"Aangroei verhoogt het benodigde motorvermogen", zegt Noordstrand. "Sommige van onze klanten besparen na een schoonmaak 20 ton brandstof per dag."
Een tanker van een van die klanten ligt aangemeerd in de Rotterdamse haven. Ernaast een werkschip van Fleet Robotics. In de controlekamer in het werkschip geven monitoren weer hoe een schoonmaakrobot, ter grootte van een personenauto, onder water over de wand van het schip beweegt.
"Dat gaat volautomatisch", zegt Noordstrand. "Wij hebben onze installaties uitgevoerd met remote-technologie." Zo kan het dat vanuit het hoofdkantoor in Delft schoonmaakrobots over de hele wereld op afstand bestuurd kunnen worden.
De schoonmaakrobot werkt met een hogedrukspuit. Het water met de los gespoten aangroei en coatingdeeltjes wordt afgezogen en met een installatie op het werkschip gereinigd.
Wereldwijd
"Duurzaam en efficiënt", zegt Noordstrand, die het systeem tijdens z'n studie aan de TU Delft ontwikkelde, samen met een medestudent. Nu wordt het wereldwijd toegepast, aangestuurd vanuit het hoofdkantoor in Delft.
Daar komen nu ook informatieaanvragen binnen voor het reinigen van schepen die nog vastliggen in de Perzische Golf. "Rederijen en bedrijven die schepen charteren maken nu de afweging: laat ik ter plekke het schip schoonmaken door lokale duikteams of vaar ik met lagere snelheid naar de eerste haven waar de schoonmaak grondiger en sneller kan plaatsvinden."
Die afwegingen spelen dus ook een rol in welke mate "de olie weer kan gaan stromen", zoals president Trump het belooft.