Bernadette Chirac, die ruim zestig jaar getrouwd was met de Franse oud-president Jacques Chirac, is op 93-jarige leeftijd overleden. De voormalige première dame was bijzonder populair bij het Franse volk en was een drijvende kracht achter Chiracs politieke opkomst.
Zo adviseerde zij haar man gedurende zijn lange politieke loopbaan. "Zij is de vrouw van mijn leven, we hebben samen zoveel bereikt", schreef Jacques Chirac in 2011 in zijn memoires. Chirac, die twaalf jaar president was van Frankrijk, overleed zelf in 2019 op 86-jarige leeftijd.
Tot op heden is Bernadette Chirac de enige Franse première dame die zelf een politiek ambt heeft bekleed. Van 1979 tot 2015 was ze raadslid van het departement Corrèze en in 1977 werd ze loco-burgemeester van Sarran, terwijl Chirac zijn politieke carrière in Parijs uitbouwde.
Rokkenjager
Bernadette en Jacques Chirac ontmoetten elkaar op de universiteit Sciences Po in Parijs en trouwden in 1956. Chirac diende 18 jaar als burgemeester van Parijs, werd tweemaal premier van Frankrijk en was minister van Binnenlandse Zaken en Landbouw voordat hij in 1995 nipt de presidentsverkiezingen won van de socialistische tegenstander Lionel Jospin.
Chirac was een politicus met een conservatief-rechtse signatuur. Hij was de eerste Franse president die Frankrijks rol in de Holocaust erkende en was fel gekant tegen de Amerikaanse invasie in Irak in 2003. Hij was geliefd bij de Fransen vanwege zijn droge humor en charme, maar had ook zijn schandalen en werd in 2011 schuldig bevonden aan het verduisteren van overheidsgelden.
Ook stond Chirac bekend als een rokkenjager, een onderwerp waar Bernadette na de affaires openhartig over sprak, nog voordat hij overleed. Zo zei ze in een documentaire in 2016 dat haar man vrouwen aantrok "als vlinders bij een lamp".
"Alle mannen die macht of veel geld hebben, trekken vrouwen aan", vervolgde ze. Ze zei dat ze ook ontrouw had kunnen zijn, maar dat niet had gedaan. "Om eerlijk te zijn, ben ik heel erg verliefd op mijn man."
Bernadette maakte van het Élysée, het presidentieel paleis, een plek waar haar goedkeuring ertoe deed. Ze weigerde zich te reduceren tot 'vrouw van'. Ze kon grappig zijn, maar ook meedogenloos en fel. Ze liet zich vaak zien in Chanel-pakken en droeg grote Dior-zonnebrillen.
Goede doelen
President Macron schrijft op X dat hij en zijn vrouw Brigitte "met veel verdriet" het overlijden van Bernadette Chirac hebben vernomen. "Als première dame heeft zij samen met president Chirac onze geschiedenis getekend." Hij heeft een condoleanceregister geopend in het presidentieel paleis ter nagedachtenis aan haar.
Ook schrijft Macron dat Bernadette het lot van miljoenen jonge patiënten in heeft veranderd. Ze zette zich in haar leven in voor goede doelen, onder meer als het gezicht voor Opération Pièces Jaunes. Dat is een stichting die geld ophaalt om de levensomstandigheden van kinderen en tieners in ziekenhuizen te verbeteren.
Haar toewijding aan goede doelen kwam voort uit persoonlijke betrokkenheid. Het echtpaar had twee dochters, waarvan de oudste dochter Laurence op 58-jarige leeftijd overleed aan een hartstilstand. Ze kampte met een eetstoornis na het oplopen van meningitis in haar tienerjaren. Claude, de jongere dochter van het echtpaar, was Chirac's persoonlijke adviseur tot zijn dood.
In 2023 speelde Catherine Deneuve de rol van de presidentsvrouw in Bernadette, een satirische komedie over haar jaren in het Élysée.