Jongeren moeten beschermd worden tegen content van influencers op sociale media waarop ze rokend te zien zijn, vindt de 19-jarige Boy Tanis uit Geertruidenberg. Een petitie die hij begon, is inmiddels meer dan 12.000 keer ondertekend.
Tanis ergert zich aan influencers en artiesten die op sociale media foto's en video's delen waarop ze rokend of met een vape te zien zijn. Hij vindt dat het roken hiermee genormaliseerd en verheerlijkt wordt.
Als voorbeelden noemt hij een post van Lil Kleine die met een sigaret op de foto zijn nieuwe nummer aankondigt. Of een Instagramfoto van PSV na het behalen van het kampioenschap, waarop trainer Peter Bosz en assistent-trainer Rob Maas te zien zijn terwijl ze een sigaar roken.
"Bizar dat een account als PSV met zoveel volgers, zoveel jonge kinderen die fan zijn van voetbal, dit beeld meegeeft", zegt Tanis tegen Omroep Brabant. "Niet slim van Peter Bosz en PSV. Ik likete het niet. Daar help je het algoritme alleen maar mee, zodat het nog meer mensen bereikt."
'Je krijgt meteen weer zin in een sigaretje'
Tanis begon op zijn 17de zelf met roken, mede doordat hij het om zich heen zag. Hij stopte, maar tijdens een vakantie in Engeland pakte hij toch weer een sigaret.
"En toen zat ik in de trein terug naar huis en zat ik op Instagram te scrollen. Daar zag ik die takke-influencers roken. Waarom doen ze dat? Je krijgt meteen weer zin in een sigaretje."
Dat was voor hem het besefmoment. "Er worden al zoveel dingen gedaan tegen roken. Maar waar kun je de meeste mensen bereiken? Op sociale media. En juist op die plek wordt, zo ongeveer als enige, roken nog gepromoot door influencers. Misschien onbewust, maar ze doen het wel."
Duidelijke richtlijnen
De handtekeningen wil Tanis uiteindelijk aanbieden aan de Tweede Kamer. "Ik wil jongeren beschermen zodat ze nooit beginnen met roken. Maar ook mensen die willen stoppen, door ze niet telkens met rookposts te confronteren."
In de petitie roept hij onder meer de Autoriteit Consument & Markt (ACM) op om duidelijke richtlijnen op te stellen voor het tonen van roken op sociale media door influencers met een jong publiek. Hij doelt onder meer op waarschuwingen en leeftijdsgrenzen voor rookposts.
Ook vindt hij dat socialemediaplatforms hierin kunnen bijdragen. "Je krijgt nu al waarschuwingen bij AI-content en expliciete beelden. Waarom niet bij roken?", zegt hij. Hij denkt dat mensen op die manier zelf een afweging kunnen maken om een post te bekijken.
Roken op sociale media
Het is in Nederland wettelijk verboden om op wat voor manier dan ook reclame te maken voor sigaretten, vapes of andere tabaksproducten. Dit geldt ook voor influencers, zij mogen dus op sociale media geen rookwaren verkopen of promoten. De NVWA houdt toezicht op het verbod en kan dus bij overtreding boetes uitdelen.
Wanneer een influencer zelf rokend op foto's en in video's te zien is, dan is dat volgens de Nederlandse wetgeving niet direct strafbaar zolang er geen sprake is van betaalde tabaksreclame.
Tegelijkertijd ligt de keuze om te roken uiteindelijk bij iemand zelf. Toch vindt Tanis dat influencers daarin een verantwoordelijkheid hebben, juist omdat ze zoveel jongeren bereiken.
"Iedereen mag zelf bepalen of ze roken. Ik heb ook de nodige sigaretten gerookt. Maar het is een keuze om dat te posten op sociale media. Wat mij betreft is dat een domme keuze."