Na een week met zonnige dagen zijn mensen niet alleen buiten, maar ook online bezig met hoe je het best en snelst bruin kunt worden. Op social media gaat een luchtbed met sproeiers viraal en worden tips gegeven over het best werkende crèmepje.
Ook zijn jongeren fanatiek bezig met de UV-index. Niet ter bescherming, maar als teken om te gaan zonnen. "Ik zag dat het nu UV 7 is, dan trek ik mijn shirt uit", is te horen rond de Kralingse Plas in Rotterdam.
Het verbaast dermatologen niet dat dit gebeurt. Zorgwekkend vinden ze het wel. "Het hebben van een 'gezond kleurtje' is helemaal niet gezond", zegt Sven van Egmond, dermatoloog in opleiding aan het Erasmus MC en verbonden aan het Huidfonds.
Het aantal gevallen van huidkanker neemt jaarlijks toe, ook bij jonge mensen. "Er is ook een toename van mensen onder de 40 die de vorm van huidkanker krijgen die vooral wordt veroorzaakt door het zonnen", zegt Van Egmond.
Bewust het risico nemen
Dat veel zonnen niet goed voor je is, weten de zonaanbidders bij de Kralingse Plas ook wel. "Het veroorzaakt huidveroudering en leidt op latere leeftijd sneller tot huidkanker. Dus wat je nu kan voorkomen, daar heb je later profijt van", zegt de 20-jarige Danielle Kremer.
Toch gaan zij en haar vriendin liggen in het zand wanneer de zon het sterkst is. "Je voelt je gewoon gezonder en wat fijner in je lichaam", beaamt de 22-jarige Elize Adelerhof. "Het is ook gewoon mooi."
De 23-jarige Elvis Berzins uit Letland smeert zich in met een 'intensifier spray', die het bruiningsproces zou moeten versnellen. "Ik zag het voorbijkomen op TikTok. Ik heb een weekje vrij, maar moet met een kleurtje terug op werk komen."
Wel zegt hij nu goed op te letten. "Vorig jaar ben ik in slaap gevallen in de zon. Ik was zo rood als een kreeft. Het was zo erg dat ik twee weken niet kon werken. Daarna ging het ook vervellen. Het was heel erg, dat doe ik niet nog een keer."
Elsemieke Plasmeijer, dermatoloog in het AVL, ziet voornamelijk patiënten met huidkanker. "Verbranden is heel slecht, maar bruin worden is ook niet goed." Het aanmaken van pigment is al een stress-signaal. "Daarmee zegt de huid dat die zich aan het beschermen is tegen gevaar. En ook dat is niet goed."
Obsessie met UV
Dat jonge mensen nu veel bezig zijn met de UV-index om verkeerde redenen, is volgens haar geen goede trend. "De UV-index zegt hoe sterk de zonnestralen zijn die de aarde bereiken. Hoe krachtiger ze zijn, hoe sneller je verbrandt en hoe schadelijker de zon is." Het moet dus eerder gezien worden als waarschuwing.
Student Daphne Artz van 25 gaf zichzelf na een ochtend studeren een paar uur vrij in de zon. Zij herkent het van vriendinnen dat zij regelmatig de UV-index erbij pakken. "Zelf ben ik er niet zo mee bezig. Maar als die hoog is, zoek ik de schaduw op."
Een trend waar zij wel aan meedoet, zijn de virale opblaasbedjes met sproeiers. "Ik zag het voorbijkomen op Insta en TikTok. Ben er van het weekend in gaan liggen en was erg lekker. Ook omdat het verkoelend is."
Die opblaasbedjes frustreren dermatologen. "Vreselijk natuurlijk. Ik zag ook filmpjes langskomen van iemand die daarin ligt, maar wel zonnebrand opdoet", zegt Van Egmond. "Maar als jij je insmeert en je krijgt daarna allemaal water over je heen dan verdwijnt die zonnebrand voor een groot deel van je huid. Dus dat geeft ook nog eens schijnveiligheid."
'Met mate'
Toch begrijpen dermatologen dat mensen met dit weer niet binnen gaan zitten. "Als je naar buiten wil, ga dan bijvoorbeeld om 17.00 uur op het terras zitten in plaats van op het piekmoment om 14.00 uur", zegt dermatoloog Plasmeijer. Daar sluit Van Egmond zich bij aan. "Ik zeg ook niet dat je je moet opsluiten. Maar ga veilig en beschermd in de zon. En ga zeker niet als de zonkracht het hoogst is er vol in liggen."
Aan de Kralingse Plas zijn zich ze bewust van de risico's, en wordt er volop gesmeerd, maar liggen mensen ook met UV 7 te bakken. "De zon is ook gewoon lekker, belangrijkste vind ik dat ik het met mate doe."