De Britse premier Starmer zegt verantwoordelijkheid te nemen voor de slechte uitslag van zijn Labour-partij. De sociaaldemocraten stevenen af op een grote nederlaag bij de lokale en regionale verkiezingen die gisteren in Engeland zijn gehouden.
Er is nog maar een klein deel van de stemmen geteld, maar het is duidelijk dat het een bloedbad wordt voor Labour. In de tussenstand blijft Starmers partij ver achter bij de grote winnaar, de rechts-populistische Reform UK-partij van Nigel Farage. "De uitslagen zijn heel slecht, dat kunnen we niet mooier maken", zei Starmer daarover in een eerste reactie tegen journalisten.
Voor de Conservatieven is er ook fors verlies, maar minder dan voor Labour. De Liberal Democrats en de Green Party staan op winst.
Schotland en Wales
In delen van Engeland stemden de kiezers gisteren voor nieuwe gemeenteraden en regionale raden. Vooral in het noorden van het land en rond Londen konden mensen naar de stembus. Ook werden in zes gemeenten burgemeesters gekozen.
In Schotland en Wales waren er parlementsverkiezingen, maar daarvan zijn nog geen uitslagen.
Vastberadenheid
Labour verliest in Engeland nu al honderden zetels. "Dat doet pijn en ik neem daarvoor de verantwoordelijkheid" zei Starmer.
Hij maakte tegelijkertijd duidelijk dat hij niet van plan is om zijn positie op te geven. "Het doet niets af aan mijn vastberadenheid om de veranderingen die ik heb beloofd te realiseren." Hij zegt aan te blijven tot de volgende landelijke verkiezingen. Die zijn uiterlijk in 2029.
Volgens de premier is dat ook wat de kiezers willen. Zij snappen volgens hem welke economische uitdagingen er zijn en ook de "ingewikkelde internationale situatie".
Historische verschuiving
Pas een klein deel van de stemmen is geteld. Op een aantal plekken moet zelfs nog worden begonnen met tellen, maar het is wel duidelijk dat de Reform UK de grote winnaar gaat worden. De partij heeft nu al honderden raadszetels gewonnen en staat in de tussenstand op de eerste plaats. Politiek leider Farage spreekt van "historische verschuiving in de Britse politiek".
In Groot-Brittannië maken Labour en de Conservatieven al tientallen jaren de dienst uit. Dat lijkt nu te worden doorbroken. "We zijn zo gewend om te denken in termen van links en rechts en toch is het Reform nu gelukt om te winnen in districten die altijd Conservatief waren", zei Farage.
Door het verlies van Labour neemt de druk op premier Starmer toe. Hij ligt al onder vuur vanwege de geringe groei van de economie, de hoge kosten van levensonderhoud en de benoeming van de omstreden Peter Mandelson tot Brits ambassadeur in de VS.
Het Britse kiesstelsel
Het Verenigd Koninkrijk kent een ander kiesstelsel dan Nederland. De kandidaat die in een district de meeste stemmen krijgt wint de zetel. First past the post wordt dat genoemd. Dat is anders dan in Nederland, waar de stemmen evenredig worden verdeeld. Door het Britse systeem kunnen partijen enorme zetelaantallen winnen, of juist verliezen.