Bijna 145.000 leerlingen beginnen vandaag aan hun centrale examens. Voor vmbo gl en tl staat wiskunde op het programma, voor havo filosofie en Nederlands en voor vwo kunst en bedrijfseconomie.
In totaal doen ruim 185.000 leerlingen eindexamen. Leerlingen die examen vmbo-basis en -kader doen zijn al eerder begonnen. Zij maken de algemene vakken zoals Nederlands digitaal. Die konden vanaf 1 april worden afgenomen en plant de school zelf in.
Mondeling examen
Voor wie het niet mogelijk is om mee te doen aan het reguliere examen is er het staatsexamen. Dit jaar hebben ruim 9500 leerlingen zich daarvoor aangemeld. Dat zijn er zo'n 1200 meer dan drie jaar geleden. Het College van Toetsen en Examens heeft geen verklaring voor de toename.
Het staatsexamen is voor leerlingen die naar het voortgezet speciaal onderwijs gaan of voor individuele kandidaten. Individuele kandidaten gaan naar een particuliere school of zijn niet aan een school verbonden. Dat zijn bijvoorbeeld voortijdige schoolverlaters, gedetineerden of thuiszitters. Daarnaast zijn er ook leerlingen uit Caribisch Nederland die op Bonaire staatsexamen doen.
Deze staatsexamenleerlingen maken naast de centrale examens ook college-examens. Die zijn te vergelijken met het schoolexamen en tellen voor de helft van het cijfer mee. Het belangrijkste verschil is dat ze vaak mondeling worden afgenomen. Dat gebeurt in juni nadat de overige examenleerlingen hebben gehoord of ze zijn geslaagd.
Stresslijn LAKS
Op de eerste dag van de examens opent scholierenorganisatie LAKS de eindexamenklachtenlijn. Hier kunnen leerlingen klachten over het eindexamen achterlaten. Het kan gaan over fouten in het examen of bijvoorbeeld over geluidsoverlast.
Voor het eerst komt het LAKS ook met een stresslijn. Hier kunnen leerlingen met stressklachten terecht. Volgens Inass Jagour van het LAKS neemt de prestatiedruk onder leerlingen toe, daarom wil de organisatie een "luisterend oor bieden, ook wanneer het geen inhoudelijke klacht betreft".
De stresslijn is een samenwerking met In je bol, een online platform voor jongeren over mentale gezondheid. Vrijwilligers horen leerlingen aan en denken mee over wat kan helpen om de klachten over stress of prestatiedruk te verminderen. De beide telefoonlijnen, die via hetzelfde nummer te bereiken zijn, zijn tot en met de dag van het laatste examen op 27 mei te bellen.
Functioneel
Christiaan Vinkers, psychiater en hoogleraar Stress en Veerkracht bij het Amsterdam UMC, geeft aan dat leerlingen niet te bang moeten zijn voor stress. "Het is op zichzelf functioneel. Het verhoogt alertheid, concentratie en motivatie." Als de stress de overhand neemt, wordt het wel problematisch, stelt Vinkers. Dan nemen concentratie en geheugen juist af. "Richt je op wat je wel kunt beïnvloeden, zoals voorbereiding en herstel, en probeer te accepteren dat niet alles volledig controleerbaar is."
Neemt niet weg dat ieder jaar krijgen leerlingen ook te maken krijgen met onvoorziene omstandigheden. Zo kunnen de leerlingen van het Willem van Oranje College in Waalwijk hun examens op het laatste moment niet in de naastgelegen sporthal maken. De hal ging gisterenavond per direct op slot vanwege mogelijke problemen met het dak. De leerlingen leggen de examens nu af in hun leslokalen, schrijft Omroep Brabant.
Ruim twee weken na het laatste examen wordt de normering voor de centraal schriftelijke examens bekend. Daarna horen leerlingen of ze geslaagd zijn.