Speelgoedontwerper Roger Sweet is op 91-jarige leeftijd overleden. Als bedenker van het actiefiguurtje He-Man drukte hij zijn stempel op de jeugd van vele veertigers.
Voordat hij als speelgoedmaker aan de slag ging had Sweet al als productontwerper gewerkt aan mixers, wasverzachterflessen en vliegtuiginterieurs. Eind jaren zeventig moest hij de grootste blunder uit de geschiedenis van de speelgoedfabrikant Mattel verhelpen.
Dat bedrijf had namelijk het aanbod van George Lucas afgeslagen om de Star Wars-speelgoedlijn uit te brengen. Toen die merchandise een enorme vlucht nam, moesten Sweet en andere ontwerpers aan de bak: om te besparen op royalty's wilde Mattel met een eigen ontwerp komen.
Overdadig gespierd
Van de afdeling marketing kreeg Sweet te horen dat vooral drie thema's jongens aanspraken: ruimtevaart, militairen en fantasy. Omdat er op die eerste terreinen al competitie was van Star Wars en G.I. Joe, richtte Sweet zich op de derde. Spierbundels als Arnold Schwarzenegger en Sylvester Stallone waren populair, dus ging ook hij voor een krachtpatser.
Sweet besloot het bestaande Mattel-poppetje Big Jim nog wat groter te maken. In twee dagen tijd boetseerde hij er met klei een overdadig gespierde torso en krachtige ledematen op. "Schwarzenegger woog met zijn 1,85 meter 100 kilo, mijn poppetje zou met die lengte 350 kilo hebben gewogen."
"Ik gaf hem ook een vertrokken gezicht, met ontblote tanden, en zette hem in een gevechtspositie. Tot dan toe hadden alle actiefiguren een neutrale gezichtsuitdrukking en pose gehad, maar dit werkte." Zo kreeg He-Man een hypermasculiniteit die vergelijkbaar was met wat Mattel door Barbie eerder voor het vrouwelijk ideaalbeeld had gedaan.
Masters of the Universe
Het was ook Sweet die het figuurtje He-Man doopte, zei hij in een interview over de al bestaande term voor een machoman. "Ik had een lijst gebrainstormd van twee kantjes: Great-Man, Tough-Man, Tough-Guy, Terrific-Guy, allemaal varianten. Maar toen ik He-Man bedacht, ging er een gong af in mijn hoofd."
Sweet bedacht in grote lijnen ook randfiguren voor de speelgoedlijn, zoals He-Mans rijdier Battle Cat en superheldin She-Ra, bedoeld om meisjes naar dit nieuwe universum te lokken. Zijn ideeën werden verder uitgewerkt door tekenaar Mark Taylor, die ook superschurk Skeletor toevoegde.
Om de lijn populair te maken, bracht Mattel de cartoonserie Masters of the Universe uit, waarin He-Man wekelijks het kwaad bestreed op zijn planeet Eternia. Zijn toverformule "By the power of Grayskull" was ook al snel op Nederlandse schoolpleinen te horen.
Verzadigd
Het leidde tot een ongekend succes voor Mattel. Binnen enkele jaren wist de speelgoedlijn zelfs grote concurrent Star Wars in te halen. Eind jaren tachtig raakte de markt echter in korte tijd verzadigd: Mattel bleef maar nieuwe figuurtjes uitpompen, die nooit de populariteit van de originele helden benaderden.
Een film met Dolf Lundgren als He-Man flopte en toen de Teenage Mutant Ninja Turtles populairder werden, trok Mattel de stekker uit het project. Gevoed door nostalgie maakte He-Man recentelijk een bescheiden comeback: een nieuwe She-Ra tekenfilm deed het goed en in juni komt er een nieuwe He-Man-film.
"Iedere man ter wereld wil graag He-Man zijn", legde Sweet ooit het blijvende succes van de serie uit. Mattel reageert op zijn overlijden met de mededeling dat "zijn erfenis voorleeft in de karakters die hij tot leven bracht en de verbeelding die aanwakkerde".