De relatie tussen Europa en de Verenigde Staten is belangrijker dan ooit, zei koning Charles in zijn toespraak in het Amerikaanse Congres.
Samen met koningin Camilla is Charles in de VS voor een vierdaags staatsbezoek. Het bezoek komt op het moment dat de verhoudingen tussen de president Trump en de Britse premier Starmer ernstig zijn bekoeld.
Dit jaar viert de VS 250 jaar onafhankelijkheid van de Britten. Charles stond daar in zijn toespraak bij stil toen hij verwees naar het jaar waarin het Amerikaanse Congres de Onafhankelijkheidsverklaring aannam. "Met de geest van 1776 in gedachten, kunnen we het er misschien over eens zijn dat we het niet altijd met elkaar eens zijn."
Herhaaldelijk werd zijn toespraak onderbroken door een daverend applaus, voor zowel zijn grapjes tussendoor als voor zijn serieuze uitspraken.
Zoals verwacht prees Charles de onderlinge band voortdurend:
Maar Charles benoemde ook zaken waar de VS en het VK van mening verschillen. Hij herinnerde aan een reeks momenten in de afgelopen decennia waarbij de VS en het VK samen optrokken en stond vervolgens stil bij de oorlog in Oekraïne. De vastberadenheid die men toonde na de terreuraanslagen op 11 september 2001 is nu nodig voor de verdediging van Oekraïne, aldus de koning. Hij prees daarbij ook de NAVO.
President Trump heeft zich herhaaldelijk uiterst negatief uitgesproken over het bondgenootschap. Achter de schermen bij de NAVO wordt gesproken over de 'grootste crisis tot nu toe'. Ook de Amerikaanse steun voor Oekraïne wankelt sinds Trump aan de macht is.
Scheiding der machten
Daarnaast sprak Charles over het belang van de scheiding der machten, wat hem eveneens op een daverend applaus kwam te staan. De Amerikaanse democratie kent net als het VK een scheiding van de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht.
Trump trekt in zijn tweede termijn als president steeds vaker de macht naar zich toe en trekt zich weinig aan van de regels van de Amerikaanse rechtsstaat. Dat is ook de kritiek bij de No Kings-protesten, die vorige maand miljoenen Amerikanen op de been brachten.
"De woorden van Amerika hebben gewicht en betekenis", beëindigde Charles zijn toespraak. "De daden van deze grote natie zijn echter nog belangrijker."
Om zijn eigen woorden nog wat kracht bij te zetten haalde hij vervolgens een bekend citaat aan van president Abraham Lincoln: "De wereld zal nauwelijks aandacht schenken aan wat wij hier zeggen, noch het lang onthouden, maar zij zal nooit vergeten wat zij hier hebben gedaan."
Lincoln deed deze uitspraak bij de wijding van een graf van duizenden Amerikanen die waren gesneuveld bij de slag om Gettysburg, een van de grootste veldslagen van de Amerikaanse burgeroorlog.
Charles zei te bidden dat hun bondgenootschap de gedeelde waarden zal blijven verdedigen, samen met de partners in Europa, het Britse Gemenebest en de rest van de wereld. "En dat we de luide oproepen om ons steeds meer op onszelf te richten in de wind zullen slaan."
Correspondent Verenigd Koninkrijk Arjen van der Horst:
"De relatie tussen het Witte Huis en Downing Street bereikte de afgelopen maanden een dieptepunt met de constante beledigingen van Trump aan het adres van de Britten. Londen hoopte met dit staatsbezoek de relatie enigszins te herstellen. Premier Starmer heeft daarom de speech van koning Charles op de voet gevolgd.
De reactie van Trump op dit staatsbezoek zal hem ook niet zijn ontgaan. De president kwam vandaag superlatieven tekort. Hij uitte zijn bewondering voor de koning, roemde de hechte vriendschap tussen de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk en was vol lof over het militaire bondgenootschap. Een heel andere toon dan we de afgelopen maanden hoorden uit de mond van Donald Trump.
In Downing Street zullen ze dan ook opgelucht adem halen. Al zijn ze niet naïef in Londen. Ze weten dat de stemming van de Amerikaanse president ook zo weer kan omslaan."