Een "schorsing" van Spanje binnen de NAVO, heroverweging van de Britse claim op de Falklandeilanden of landen die 'moeilijk' doen hoge posten ontzeggen. Het Pentagon overweegt het allemaal in reactie op het gebrek aan steun voor de Amerikaanse aanvallen op Iran, schrijft het Britse persbureau Reuters op basis van een bron.
De anonieme bron weidt uit over een mail die zou circuleren binnen de leiding van het Amerikaanse ministerie van Defensie. Samengevat zouden daarin opties staan om "het aanmatigende gedrag van de Europeanen wat terug te brengen". De VS zou zich met name storen aan de houding van Spanje en het Verenigd Koninkrijk.
Spanje verbood de VS om voor de strijd tegen Iran gebruik te maken van het nationale luchtruim of de Amerikaanse bases in het land. Ook het VK stribbelde tegen, maar stond uiteindelijk wel toe dat bases werden gebruikt voor defensieve acties, om bijvoorbeeld Iraanse aanvallen af te slaan. Gebruikmaken van logistiek en luchtruim ziet het Pentagon "als de absolute ondergrens voor NAVO", aldus de functionaris.
Troepenverplaatsingen?
Trump speculeerde eerder al openlijk over de optie om de VS uit de NAVO terug te trekken. Dat leidde tot een grote crisis binnen het militaire bondgenootschap, omdat daarmee de belofte werd uitgehold elkaar te steunen bij een vijandige aanval. In de mail die nu rondgaat wordt een regelrecht vertrek niet genoemd.
De bron wilde niet zeggen of het een optie is om Amerikaanse troepen terug te trekken uit landen die niet genoeg meewerken in de ogen van het Witte Huis. Eerder werd gemeld dat Trump overwoog kritische landen op die manier te treffen.
Wel tot de mogelijkheden behoort een heroverweging van de overzeese claims van Europese landen, zoals die van de Britten op de Falklands. Argentinië, geleid door Trumps bondgenoot Milei, aast al decennia op die eilandengroep, wat in 1982 zelfs een oorlog tot gevolg had. Washington zou nu overwegen Londen diplomatiek te laten vallen in dat geschil.
Onduidelijkheden
Met name voor Spanje, door Trump als een grote dwarsligger gezien, wordt nagedacht over verregaande sancties. Zo wordt gesproken over een "schorsing" van het land binnen het bondgenootschap, hoewel niet precies duidelijk is of daar wel een procedure voor bestaat, hoe de VS dat zou willen doordrukken en wat het dan praktisch inhoudt.
Een lichtere variant zou het uitsluiten van sommige landen zijn bij de benoeming van hoge functies binnen de NAVO. Spanje daarbij op het strafbankje zetten zou een grote symbolische uitstraling hebben, zonder direct de militaire paraatheid aan te tasten.
NAVO-correspondent Kysia Hekster:
"Dit is precies het scenario waar ze achter de schermen bij de NAVO bang voor zijn, dat de Amerikanen individuele landen willen gaan straffen omdat ze volgens Trump niet genoeg meewerken aan de Iran-oorlog.
Het zou leiden tot verdere verdeeldheid in de militaire alliantie die toch al zo onder druk staat omdat de Amerikaanse president maar blijft roepen dat hij niets heeft aan zijn bondgenoten. Als het ene land daarvoor bestraft wordt en het andere niet, leidt dat weer tot nieuwe dilemma's, want hoe moet daar dan op gereageerd worden? De vrees is dat de onenigheid de afschrikkende werking van de club verder aantast, want het bondgenootschap moet het juist hebben van eenheid.
Volgens het NAVO-verdrag kan de VS dit soort sancties overigens helemaal niet opleggen, het bondgenootschap besluit alleen iets als alle 32 leden het eens zijn. Maar de Amerikaanse president is niet zo onder de indruk van regels, zo weten we inmiddels. Dus als hij dit echt zou willen doorzetten, is het aan topman Rutte hem op andere gedachten te brengen. In zijn laatste gesprek met Rutte over de Iran-oorlog bleek Trump echt heel boos over de NAVO, dit wordt gezien als de grootste crisis in de geschiedenis van het bondgenootschap."
Een Pentagon-woordvoerder wil niet inhoudelijk reageren op de uitgelekte beraadslagingen. Wel zegt hij dat het ministerie "de president geloofwaardige opties wil bieden om ervoor te zorgen dat onze bondgenoten geen papieren tijgers zijn, maar doen wat ze moeten doen".
De Spaanse premier Sánchez reageert op het Reuters-verhaal met de mededeling dat zijn regering zich baseert op de officiële positie van landen, niet op hun gelekte e-mails.