Het staakt-het-vuren tussen Libanon en Israël dat gisteravond is ingegaan lijkt vooralsnog stand te houden. De Amerikaanse president Trump maakte gisteren bekend dat de wapenstilstand tien dagen moet duren. Na anderhalve maand van oorlog werd de skyline van Beiroet rond middernacht lokale tijd verlicht door vuurwerk en feestelijk geweervuur toen het staakt-het-vuren van kracht werd.
De eerste ontheemde Libanezen vertrokken kort daarop naar het zuiden om te gaan kijken bij hun huizen, of wat daar nog van over is. Vannacht meldde het Libanese leger dat er nog wel meerdere Israëlische aanvallen waren geweest. Het leger riep inwoners voorlopig te wachten met de terugkeer naar het zuiden. Het Israëlische leger heeft niet op de beschuldigingen gereageerd.
Woede in Israël
Volgens The Times of Israël hebben de Israëlische oppositie en de autoriteiten in het noorden van Israël woedend gereageerd op het staakt-het-vuren. Zij zouden pas op de hoogte zijn gesteld nadat Trump zijn aankondiging had gedaan. Ze vrezen voor de veiligheid van hun burgers, zeggen ze tegen de krant. Volgens hen zal Hezbollah de gevechtspauze gebruiken om zich te herbewapenen en is het staakt-het-vuren onder druk van de VS tot stand gekomen.
"De gevechten in Libanon kunnen maar op één manier worden beëindigd: door de dreiging voor de gemeenschappen in het noorden voorgoed weg te nemen", aldus oppositieleider Yair Lapid. "Dat zal onder deze regering niet meer gebeuren; we zullen dat in een volgende regering regelen."
Correspondent Midden-Oosten Daisy Mohr:
"De laatste uren voordat het bestand inging was het nog heel onrustig. Ook daarna was het niet helemaal stil. Vooral in Zuid-Libanon, waar het bestand volgens het Libanese leger een paar keer geschonden werd. Het is allemaal heel broos en er zijn zorgen over hoe houdbaar dit staakt-het-vuren van tien dagen is.
Er is wel opluchting, omdat mensen even op adem kunnen komen. Tegelijkertijd weet iedereen dat de komende tijd nog heel lastig gaat worden. Er worden volop plannen gemaakt om terug te keren naar dorpen en huizen. Maar de verwoesting is gigantisch, veel woningen zijn totaal onbewoonbaar. Sommige plekken zijn onbereikbaar, omdat het Israëlische leger daar nog steeds zit. Daarom is er ook opgeroepen om niet terug te keren naar het zuiden. Maar de vraag is of mensen daar gehoor aan zullen geven.
Je ziet nu veel auto's met matrassen op het dak die zuidwaarts gaan, maar de realiteit is dat dit voor honderdduizenden mensen niet mogelijk is. Vandaag is het even feest, morgen zal de realiteit keihard in het gezicht slaan.
Er zijn nog een heleboel knelpunten, zoals de ontwapening van Hezbollah en de aanwezigheid van het Israëlische leger in Libanon. Het vorige bestand in 2024 is duizenden keren geschonden, vooral vanuit Israëlische kant, waarbij ook veel doden zijn gevallen in Zuid-Libanon. We zullen moeten afwachten hoe de komende uren en dagen gaan verlopen. De sfeer is hier een mengsel van opluchting en nervositeit want niemand die er aan twijfelt: het wordt nog flink lastig allemaal."
Toen Israël en de VS eind februari begonnen met de aanvallen op Iran, nam Hezbollah ook weer doelen in Israël onder vuur. Dat gebeurde nadat de Iraanse ayatollah Khamenei was gedood. Hezbollah is een bondgenoot van Iran.
Israël voerde in reactie de afgelopen weken zware aanvallen uit op Libanon, waarbij ook wijken in hoofdstad Beiroet aanhoudend werden bestookt. Die aanvallen bleven doorgaan, ook nadat er een staakt-het-vuren was afgesproken met Iran. Volgens Israël viel Libanon niet onder de afspraken, terwijl dit volgens bemiddelaar Pakistan wel zo was.
Een groot deel van Zuid-Libanon is door de aanvallen in puin gelegd. Sinds het begin van de oorlog zijn zeker 2200 mensen in Libanon gedood, volgens de Libanese autoriteiten. Ruim een miljoen mensen zijn ontheemd geraakt.
Internationale reacties
De Pakistaanse premier Sharif heeft verheugd gereageerd op de wapenstilstand. Volgens hem kwam die tot stand dankzij "moedige en vernuftige diplomatieke inspanningen" van Trump.
De Franse president Macron schrijft op X bezorgd te zijn dat het staakt-het-vuren al ondermijnd wordt door "de voortzetting van militaire operaties". Hezbollah moet afstand doen van zijn wapens en Israël moet de Libanese soevereiniteit respecteren, aldus Macron.
De Libanese regering stemde vorig jaar in met een Amerikaans plan om Hezbollah te ontwapenen. Via politieke en economische prikkels zouden de Hezbollah-strijders ervan overtuigd moeten worden hun wapens in te leveren. Tot nu toe is dat niet gelukt. Het Libanese leger is te zwak om de ontwapening van Hezbollah militair af te dwingen