De provincie Utrecht mag wilde zwijnen afschieten, vooral omdat ze een gevaar vormen voor de verkeersveiligheid. Dat heeft de Raad van State besloten in een jarenlang lopende procedure die was aangespannen door twee dierenrechtenorganisaties.
Volgens de Raad van State is er geen andere oplossing dan afschot omdat wilde zwijnen geen natuurlijke vijanden hebben.
De zaak speelt al sinds 2021, toen de eerste wilde zwijnen vanaf de Veluwe naar de provincie Utrecht kwamen.
Scooter achterna
Soms zijn ze goed zichtbaar. Zo liep een jaar geleden een zwijn door woonwijken in Zeist en Driebergen. Er circuleerde een filmpje waarop een zwijn een scooter achterna rent. Te zien was ook dat bij Werkhoven, iets verderop, twee angstige wandelaars op de vlucht voor een wild zwijn achterop de trekker bij een boerin sprongen.
"Zo'n wild zwijn is gevaarlijker dan een wolf", aldus die boerin, Aleid Blitterswijk, toen bij RTV Utrecht. "Een wolf is schuw, een zwijn aanvallend."
De provincie had toen al besloten om ontheffing te verlenen voor de afschot van wilde zwijnen in Utrecht. Het ging daarbij niet alleen om de (verkeers-)veiligheid. Zwijnen kunnen ook schade aan gewassen veroorzaken. "Ook zijn er risico's voor de verspreiding van ziektes zoals Afrikaanse varkenspest en voor overige flora en fauna", aldus de provincie.
Veluwe
Bij het verlenen van de ontheffing speelde ook mee dat de Rijksoverheid al in 1993 heeft besloten dat wilde zwijnen in Nederland alleen mogen voorkomen op de Veluwe (Gelderland) en in Nationaal Park De Meinweg en natuurgebied Meerlebroek (beide in Limburg).
Dierenrechtenorganisaties, Animal Rights en Fauna4Life vochten de afschotvergunning aan. "In principe is een dier beschermd en mag je het niet doden. Tenzij het een risico vormt en er echt geen andere oplossing dan afschot mogelijk is", aldus hun advocaat Marco van Duijn destijds.
Volgens de dierenrechtenorganisaties zijn er andere oplossingen, zoals het plaatsen van een hek om de zwijnen te weren. Ook betoogden ze dat er verschillende plekken in de Utrechtse bossen zijn waar wilde zwijnen prima kunnen leven.
Relatief veel mensen
Maar de Raad van State, de hoogste bestuursrechter in Nederland, gaat daar dus niet in mee. In het oordeel wijst de Raad erop dat de wilde zwijnen in Utrecht zich vooral ophouden op de Utrechtse Heuvelrug en daar voor onveilige situatie kunnen zorgen omdat er relatief veel mensen wonen en ook veel wegen lopen.
Een hek is geen oplossing, aldus de Raad, omdat je daarmee de leefgebieden van bepaalde diersoorten splitst.
Bovendien kan de wilde zwijnenpopulatie zich snel uitbreiden als de provincie niet ingrijpt. "Het potentiële reproductievermogen van wilde zwijnen is hoog en varieert tussen de 0 en 300 procent. Bij een goed voedselaanbod en goede weersomstandigheden wordt aangenomen dat een populatie in een jaar tijd verdrievoudigt", aldus de Raad. Daarmee zou ook het risico op schade aan gewassen toenemen
Volgens de uitspraak valt het overigens mee met het aantal wilde zwijnen in de provincie Utrecht: het zijn er nu twee. De provincie heeft nog niet bekendgemaakt wanneer de jacht begint.