Het lukt Defensie niet om sollicitanten snel genoeg te keuren en op te leiden. Dat zegt het ministerie na vragen van de NOS. "Het aantal aanmeldingen is momenteel groter dan de capaciteit om de toestroom snel te verwerken."
Defensie heeft bij de selectie, keuring en opleiding van nieuwe collega's te weinig personeel beschikbaar. In de Tweede Kamer gaf het ministerie vandaag uitleg tijdens een technische briefing. Daar werd duidelijk dat er momenteel bijvoorbeeld al zo'n 2700 reservisten op de wachtlijst staan.
Hoeveel werknemers heeft Defensie nodig?
Door het personeelstekort lopen sollicitanten mogelijk vertraging op tijdens hun procedure. Die signalen ontvangen ook vakbonden die zich voor defensiepersoneel inzetten.
"Wij horen dat mensen die interesse hebben soms lang moeten wachten totdat ze voor de keuringen worden opgeroepen. Sommigen zelfs zes tot negen maanden", zegt Jean Debie. Hij is voorzitter van de Vakbond voor Burger en Militair Defensiepersoneel (VBM).
Voordat een sollicitant bij Defensie kan werken, moet diegene eerst door verschillende keuringen heen. Zo is er onder meer een psychologische en een fysieke test. De vakbond krijgt wekelijks klachten over de wachttijd daarvoor, zegt de voorzitter.
"Als ze dan door die tests heen komen, moet de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst nog een onderzoek doen naar de kandidaat. Defensie zegt dat dat bij 90 procent binnen acht weken lukt, maar ook hier krijgen wij signalen dat sollicitanten soms wel zes maanden moeten wachten", zegt Debie. Volgens het ministerie kunnen die onderzoeken in complexe gevallen langer duren dan de gebruikelijke acht weken.
Defensie zegt dat vertraging tijdens de procedure ook door de kandidaat zelf kan komen. "Er zijn bijvoorbeeld sollicitanten die eerst hun psychologische keuring doen en als ze daar doorheen zijn pas gaan trainen voor de fysieke keuring." Overigens zegt het ministerie zelf dat het best goed gaat met de instroom van nieuwe collega's: bijna een kwart van het streefdoel voor heel 2026 is tot nu toe gehaald.
Werkdruk
"Het vervelende aan de wachttijden is dat mensen vaak hun vorige baan al hebben opgezegd en dan dus maandenlang geen inkomen hebben", zegt Debie. Ook zijn collega Ruud Bergsma, voorzitter van de Algemene Federatie van Militair- en Burgerpersoneel (AFMP), krijgt veel signalen. "Het absorptievermogen is op bij Defensie. De organisatie is er gewoon nog niet op ingericht."
Bergsma hoort ook klachten van mensen die al bij Defensie werken. Zij moeten nieuwe collega's na de keuringen opleiden. "Zij zeggen dat ze het zo druk hebben met alles wat Defensie al van ze vraagt, dat ze geen tijd hebben om ook nog nieuwelingen op te leiden." Hij hoort zelfs van collega's die door de werkdruk willen stoppen.
AFMP ziet overigens wel dat Defensie oog heeft voor de problemen. "Ze zijn heel druk bezig met beleid maken om de taken die bij een mogelijke oorlog horen goed in te kunnen richten. Het klinkt dan mooi dat je al die nieuwe mensen hebt, maar ik ben benieuwd hoeveel daarvan ook echt inzetbaar zijn", zegt hij. "Je moet nu dus eerst officieren vrijmaken voor het opleiden."
Externe docenten
Defensie is hard aan het werk om de vertragingen op te lossen. "Om gevolgen voor de operationele inzet te voorkomen, huurt Defensie veel instructeurs voor de militaire basisopleiding en verdere opleidingscapaciteit extern in", zegt het ministerie. Dat gaat dan vaak om bijvoorbeeld oud-militairen. Ook is de wervingsorganisatie recent uitgebreid met meer dan 200 banen.
Verder verkort Defensie de mbo-legeropleidingen en krijgen functies waar de grootste personeelsschaarste heerst, hogere prioriteit tijdens het wervingsproces. Ook kunnen geïnteresseerden nu al een open sollicitatie insturen, waarna Defensie de wensen, talenten en kwaliteiten van aanmelders koppelt aan bepaalde banen.