Een groot deel van de Tweede Kamer heeft geen behoefte aan de taalgids met "inclusieve woordenlijst" van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het kabinet is het met de Kamer eens dat deze niet nodig is, bleek tijdens een debat.
In de gids staat bijvoorbeeld dat de woorden mannen en vrouwen beter vervangen kunnen worden door 'cisgender mannen' en 'cisgender vrouwen'. Vluchtelingenprobleem kan volgens de gids beter opvangprobleem of woningnood worden genoemd.
De ambtenaren van het zogenoemde OCW Programma tegen Discriminatie en Racisme willen met de taalgids met "niet-neutrale" woorden invloed uitoefenen op het onderwijs en de maatschappij, zeiden verschillende fracties die bezwaar maakten.
Staatssecretaris van Onderwijs en Emancipatie Tielen (VVD), die naar de Tweede Kamer was geroepen, wilde zo ver niet gaan maar vindt de taalgids overbodig. Zij zei dat de ambtenaren van OCW professioneel genoeg zijn om zonder lijst "zorgvuldig, gelijkwaardig en begrijpelijk" te communiceren.
Tielen: "Dit roept bij mij een gevoel van betutteling op. Het is goed om over taalgebruik te praten, maar zo'n lijstje is niet nodig. Van mij mag dit de kast in."
Adviezen en richtlijnen
GeenStijl berichtte afgelopen vrijdag over de taalgids voor intern gebruik op het ministerie. Die is volgens de schrijvers bedoeld om "gelijkwaardigheid ook via onze taal te bevorderen". In de gids staan adviezen en richtlijnen voor woordgebruik dat de voorkeur heeft.
Het heeft volgens de schrijvers de voorkeur 'zwart' met een hoofdletter te schrijven als het gaat over culturele identiteit of geschiedenis, zoals Zwarte muziek of Zwarte emancipatiestrijd. De aanduiding Gouden Eeuw maakt de geschiedenis mooier dan hij is, zeggen de schrijvers, dus 17de eeuw is beter.
Er staan woorden in die specifiek in het onderwijs of de museumwereld worden gebruikt, wat tot het werkterrein van het ministerie behoort. Laaggeletterd moet worden vervangen door basisgeletterd. En zien, kijken of horen door merken, waarnemen en ervaren. Er staan ook woorden in onder de algemene thema's 'Gender & lhbtiq+ en Inclusiviteit'.
Jij-dag
De Kamerleden noemden allemaal voorbeelden uit de lijst die hen het meest dwarszaten. Bijvoorbeeld dat Vader- en Moederdag vervangen moeten worden door Jij-dag. Of dat Westerse beschaving een ongewenste uitdrukking is vanwege het koloniale verleden.
Staatssecretaris Tielen liet zich niet verleiden om op alle voorbeelden in te gaan, maar zei wel lachend dat zij zelf door de lijst in de knel zou kunnen komen. "Als je het allemaal heel letterlijk neemt, mag ik mezelf niet eens powervrouw meer noemen, en dat wil ik juist graag wel blijven doen."
De taalgids kostte 40.000 euro en bestaat nu een jaar, zei Tielen. Tijd om dit weer eens tegen het licht te houden, vindt zij. Zij is het met Kamerleden eens dat de achterblijvende leesvaardigheid en het taalbegrip van leerlingen een hogere prioriteit heeft.
De fracties die bezwaar maakten waren FVD, PVV, JA21, BBB, VVD, SGP, ChristenUnie en het lid Keijzer. Grootste oppositiefractie GL-PvdA en regeringsfracties D66 en CDA lieten zich in het debat niet horen.