De Europese Commissie vraagt EU-landen na te denken over energiebesparende maatregelen vanwege de aanhoudende onrust in het Midden-Oosten. "We moeten ons klaarmaken voor een mogelijk langdurige verstoring van de internationale energiehandel", zegt Eurocommissaris Dan Jørgensen van Energie.
De energieministers van de 27 EU-landen hielden vandaag een spoedoverleg. Nu de oorlog in Iran aanhoudt, de Straat van Hormuz gesloten blijft en Iran aanvallen uitvoert op energie-infrastructuur in de Golfstaten nemen de zorgen over langdurig hoge energieprijzen en mogelijke brandstoftekorten toe in Brussel.
"Niemand weet hoelang deze crisis gaat duren, maar ik denk dat het belangrijk is om te benadrukken dat het niet kort zal zijn", zei Jørgensen na afloop van het overleg. "Zelfs als er morgen vrede is, zullen we niet snel terugkeren naar een normale situatie."
De Commissie vreest op korte termijn vooral problemen bij bewerkte olieproducten. "Hoe meer we kunnen doen om olie te besparen, en dan vooral diesel en kerosine, hoe beter we ervoor staan", aldus Jørgensen.
De Commissie moedigt EU-landen daarom aan om op tijd voorbereidingen te treffen voor het geval dat de chaos op de energiemarkt nog lang aanhoudt. Gisteren stuurde Jørgensen een brief aan de Europese energieministers. Daarin vroeg hij EU-landen om maatregelen te overwegen die de vraag naar olie doen afnemen. De aandacht moet dan met name uitgaan naar de transportsector, schreef de Eurocommissaris.
Meer thuiswerken, minder vliegen
Hij verwees in de brief naar een eerdere oproep van het Internationaal Energieagentschap (IEA). Het IEA stelde een lijst van tien adviezen op om de vraag naar fossiele brandstoffen te verminderen, zoals thuiswerken, carpoolen, meer het ov gebruiken en niet vliegen voor werk wanneer dat niet nodig is.
Nederlandse ministers lieten daarop als reactie weten dat het voor Nederland op dit moment nog niet nodig was zulke maatregelen te nemen.
Premier Jetten zegt vandaag in een reactie op het verzoek van de Europese Commissie dat het belangrijk is om op alle scenario's voorbereid te zijn. "Dus ook een situatie waarin de oorlog in Iran nog lange tijd leidt tot schaarste aan energie."
Volgens de premier moet daarom "in Nederland en Europa worden gekeken wat je kan doen om zuiniger aan te doen". Het kabinet komt binnen enkele weken met een pakket maatregelen om de energiecrisis het hoofd te bieden.
Oppositieleider Klaver (Pro) is het met de Europese Commissie eens dat het kabinet moet nadenken over energiebesparende maatregelen. "De oorlog in Iran gaat immense consequenties hebben voor de economie en de energievoorziening. Het kabinet moet zich daarop voorbereiden en dat betekent dus ook dat er minder energie verbruikt zal moeten worden."
Nederland moet volgens Klaver kunnen anticiperen op een situatie waarin er te weinig diesel beschikbaar is. "Hoe zorg je ervoor dat de supermarkten worden bevoorraad? En dat de ziekenhuizen hun spullen krijgen?"
Ook Bontenbal (CDA) heeft begrip voor de oproep van de Commissie. "Ik vind het helemaal niet gek als een kabinet aan een samenleving vraagt om energie te besparen in deze energiecrisis." Volgens Bontenbal hoeft dat niet betuttelend te zijn. "Je doet een beroep op het verantwoordelijkheidsgevoel van mensen en mensen zien ook wat er wereldwijd gebeurt."
VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans vindt het goed dat er over energiebesparing wordt nagedacht, maar wil niet dat er een verplichting komt. "Ik vind niet dat je vanuit de overheid tegen mensen moet zeggen dat ze geen auto meer mogen rijden, of niet meer mogen reizen."