Het Russische leger heeft vandaag met honderden kamikazedrones Oekraïense steden bestookt. Het komt zelden voor dat Rusland overdag zo'n grootschalige drone-aanval uitvoert. Daarbij is het oude centrum van de stad Lviv geraakt. Deze aanval lijkt een reactie op een zware Oekraïense droneaanval van gisteren, waarbij olieterminals in Primorsk aan de Finse Golf werden geraakt.
De luchtaanval valt samen met een nieuw Russisch grondoffensief. Dat voorjaarsoffensief is volgens Oekraïne vorige week begonnen, maar de legerleiding noemt het nu al mislukt.
"De afgelopen dagen, van 17 tot 20 maart, valt de vijand intensiever aan. Ze hebben geprobeerd door onze verdediging te breken. Hevige gevechten zijn er gaande langs het hele front. Ondanks hevige druk en inzet van aanzienlijke reserves zijn Russische commandanten er niet in geslaagd hun doelen te behalen."
De Russen zouden tienduizenden militairen hebben ingezet, of zoals de Oekraïners zeggen: "in de vleesmolen gegooid". "Bij de aanvallen van de afgelopen vier dagen heeft de vijand 6090 militairen verloren." Dan gaat het volgens Oekraïne om zowel gewonden als gesneuvelden.
Breuk met verleden
Misschien is het daarom dat de Russen niks melden over de aanvallen. Dat is een breuk met het verleden. Dit soort aanvallen gaat meestal gepaard met een informatieoffensief waarbij woordvoerders allerlei overwinningen claimen - vaak onterecht of te vroeg.
"De vorst is uit de grond dus de Russen beginnen weer", zegt defensiespecialist Peter Wijninga van het Haagse Centrum voor Strategische Studies. Hij denkt niet dat het veel effect zal hebben. "Ze lijden heel veel verliezen, omdat ze steeds minder geoefende troepen sturen. Vanwege het hoge tempo waarin ze vervangen worden."
Hij noemt het "opvallend" dat de Russen het weer proberen. Volgens Wijninga is geen van beide partijen meer in staat om een doorbraak te forceren op het slagveld. Maar dat betekent niet dat één van beide is verslagen, waarschuwt hij.
Toch hebben beide partijen hun aanpak iets aangepast. De Russen vielen de hele winter aan met kleine groepjes van soms twee of zelfs maar een enkele militair. Nu komen ze weer met honderden militairen tegelijk. Volgens het Oekraïense leger vielen de Russen afgelopen zaterdag aan met 500 man en dertig pantservoertuigen. "De aanval is op alle fronten mislukt", verklaart brigadegeneraal Andriy Biletsky, voormalig parlementslid en commandant van het voormalige Azov-bataljon.
"Dit soort aanvallen is aanmerkelijk groter dan wat we afgelopen maanden hebben gezien", concludeert ook de Amerikaanse denktank Institute for Study of War (ISW).
De Oekraïners pakken het anders aan, vertelt analist Wijninga. "Ze doen vaker voorbereidende aanvallen. Als ze zien dat de Russen zich voorbereiden en iets aan het opzetten zijn, doen ze zelf al een aanval." Dat kan Oekraïne doordat het land de dronetactieken heeft verbeterd.
De commandant van de dronetroepen is de mysterieuze "Madyar", codenaam voor Robert Brovdi, een 50-jarige voormalige graanhandelaar. Hij gaf recent een interview aan het Britse tijdschrift The Economist en zegt dat zijn strategie is om sneller Russische soldaten te doden dan het Kremlin ze kan vervangen. Dat is nu aan het lukken, volgens Brovdi. Zijn eigen troepen lijden nauwelijks verliezen, beweert hij.
Brovdi geeft zijn dronepiloten de opdracht om zich niet op militair materieel te richten, maar op het doden van individuele soldaten. Dat wordt steeds makkelijker, zegt hij. "Als een Russisch bataljon geen infanterie meer heeft, ontbinden ze het niet, maar sturen ze het administratieve personeel naar voren."
Duizend doden per dag
In de afgelopen dagen zouden er ruim duizend doden per dag zijn gevallen aan de Russische kant. De Oekraïners claimen dat dat een record is. Volgens Wijninga zijn de cijfers vergelijkbaar met die van het offensief van vorig voorjaar.
Het doel van het Russische lenteoffensief dit jaar is bepaald geen verrassing: de verovering van de rest van de Donbas-regio, waarvan de Oekraïners nog altijd 20 procent in handen hebben. Om dat deel te veroveren moeten de Russen de linie van forten doorbreken rond de steden Slovjansk en Kramatorsk.
Het probleem voor de Russen is dat ze zich niet volledig op deze aanval in het oosten kunnen storten, omdat ze worden afgeleid door onverwachte successen van het Oekraïense leger aan het zuidelijke front.
Nieuw beleid van Musk
Een belangrijke verklaring voor de lokale Oekraïense successen is het nieuwe beleid van techmiljardair Elon Musk voor zijn satelliet- en communicatiesysteem Starlink. Musk heeft het systeem onlangs afgesloten voor de Russische militairen, waardoor zij nu worstelen met hun communicatie en aansturing van drones.