België staat vandaag stil bij de aanslagen van 22 maart 2016, vandaag tien jaar geleden. Bij bomaanslagen door terreurgroep IS op metrostation Maalbeek in Brussel en de luchthaven Zaventem werden 32 mensen gedood en raakten meer dan 300 mensen gewond. In de nasleep stierven nog drie mensen, waardoor het officiële dodental op 35 is vastgesteld.
Op Zaventem waren nabestaanden, hulpverleners en hoogwaardigheidsbekleders bijeengekomen om de herdenkingsplechtigheid bij te wonen. Er werden kransen gelegd bij het herdenkingsmonument in de luchthaven. Precies op het moment dat in 2016 de eerste bom ontplofte, om 07.58 uur, werd een minuut stilte in acht genomen voor de slachtoffers.
Koning Filip en koningin Mathilde legden kransen bij het monument.
En er waren toespraken van nabestaanden en mensen die de aanslag overleefden:
Ook deelden slachtoffers en nabestaanden hun verhalen over de aanslagen. Zo zei de Nederlander Edmond Pinczowski, die zijn twee kinderen Alexander en Sacha verloor bij de aanslagen, dat het "voor veel slachtoffers nog steeds 22 maart 2016 is".
"Het is een lange en eenzame strijd om erkenning, financiële rechtvaardigheid en structurele en psychologische en medische steun", zei hij. "We vragen geen medelijden, maar om verantwoordelijkheid. Laat dit meer dan een ceremonie zijn. Laat het een nieuwe aanzet zijn tot luisteren en handelen."
Een terugblik op de door IS opgeëiste aanslagen van tien jaar geleden:
De officiële herdenking op Maalbeek volgde na die op Zaventem. Hiermee werd het tijdsverloop van de dag van de aanslagen gevolgd. Om 09.11 uur, een uur na de aanslagen op Zaventem, blies een terrorist zichzelf op aan boord van een metrostel. De explosie vond plaats bij de halte Maalbeek.
Vandaag werd op die tijd een minuut stilte gehouden en werden de namen van de dodelijke slachtoffers genoemd. Een van hen was Yves Cibuabua Ciyombo. Zijn weduwe sprak over de gevolgen van het verlies van haar man. Ze zei dat het de eerste keer was dat ze een herdenking van de aanslagen bijwoonde.
"Het is tien jaar geleden dat zijn hart stopte met kloppen, door iemand zonder hart en geweten, maar wel met bommen." Ze noemde haar man "een geweldige echtgenoot, een zonnestraal en een prachtige vader" die taarten bakte voor de verjaardagen van zijn dochters. Ze was ook zichtbaar kwaad, over hoe de Belgische autoriteiten hebben gehandeld na de aanslag.
"Ik ben sinds 22 maart 2016 bezig met overleven", zei ze. Ook heeft ze nog altijd last van het "gebrek aan menselijkheid" waarmee ze de dagen na de aanslag werd geconfronteerd. "Daar ben je niet op voorbereid. De verpleger van het militair hospitaal schreeuwde tegen mij: 'Mevrouw, het heeft geen zin om u op te winden. Ofwel is hij dood en heeft het geen zin, of hij leeft'."
Ze vertelde dat ze pas drie dagen later via een lijstje op een deur vernam dat haar man was overleden. Ze sloot haar toespraak af met een oproep aan de Belgische autoriteiten: "Ik vraag jullie allemaal om je ego opzij te zetten. Vraag jezelf af voor je een beslissing neemt, of je die beslissing ook zou nemen als het gevolgen zou hebben voor jezelf of je kinderen. Ik vraag jullie om te kiezen voor vrede en empathie."
Koning Filip gaat spreken
Om 12.00 uur wordt bij het Monument voor de slachtoffers van terreurdaden in Brussel nog een officiële ceremonie gehouden. Tijdens de herdenking worden de namen van de slachtoffers van de aanslagen voorgelezen, gevolgd door een minuut stilte en bloemlegging.
Er staan ook toespraken en getuigenissen op het programma. Koning Filip zal een van de sprekers zijn.