De Europese Commissie wil dat Europese bedrijven sneller en makkelijker kunnen groeien binnen de EU. Volgens de commissie gaat dat nu nog stroef doordat start-ups tegen tal van verschillende regels aanlopen in verschillende EU-landen.
"Het kan in Europa vandaag de dag nog weken tot maanden duren om een bedrijf op te richten. Of om met je bedrijf in een ander EU-land aan de slag te gaan", zegt voorzitter Von der Leyen. "De tijd en het geld die in papierwerk zitten, kunnen niet worden besteed aan innovatie of creatie."
De commissie stelt nu voor dat een bedrijf zich straks kan registreren als een Europese onderneming (EU inc.). Daarmee hoeft het straks niet in elk EU-land opnieuw het registratieproces te doorlopen. Zo kunnen Europese bedrijven sneller doorgroeien tot concurrenten van Chinese en Amerikaanse bedrijven op de wereldmarkt, is de hoop.
In de praktijk zou dit moeten betekenen dat bedrijven voor maximaal 100 euro online en binnen 48 uur een bedrijf kunnen oprichten dat direct in de hele EU kan werken. Het moet de administratieve lasten drastisch verlagen.
27 verschillende systemen
"Europese ondernemingen hadden te maken met de complexiteit van 27 verschillende systemen en besturen. Ze hebben te lang tijd en geld verloren aan advocaten, notarissen en het vertalen van teksten" zegt Eurocommissaris Séjourné voor Welvaart en Industrie. "EU Inc. gaat dat stoppen."
Het is aan ondernemers zelf of ze voor zo'n Europese bedrijfsvorm kiezen. Het wordt een optie naast nationale bedrijfsvormen. Qua arbeidsrecht en fiscaal recht blijven de regels gelden van het EU-land waar een bedrijf gevestigd is en een werknemer werkt.
Minder notarissen
De afgelopen maanden pleitten veel EU-leiders voor het wegnemen van nationale obstakels om bedrijven te helpen. Toch ligt het vooral aan de individuele lidstaten zelf dat die nationale barrières nog altijd bestaan.
Dat komt doordat lidstaten ook baat hebben bij de verschillende regels. Zo kunnen ze daarmee hun nationale markten beschermen. Dat geldt bijvoorbeeld voor landen die hun notarissen willen beschermen, zegt Daniel Gros, directeur van het Instituut voor Europese Beleidsvorming aan de Bocconi Universiteit in Milaan.
Een ondernemer die over de grens aan de slag wil, krijgt te maken met lokale notarissen die volgens nationale regels werken. Daar wil de commissie nu voor een deel van af.
"Het klinkt heel logisch om daar iets aan te doen", zegt Gros. Maar dan reken je volgens hem buiten de krachtige lobby van de notarissen die er bij de nationale politiek op zullen aandringen om hun rol niet te verkleinen. En dus is het de vraag of lidstaten overstag gaan.
Vaak is het voor EU-landen ook politiek moeilijk te verkopen om nationale regels op te geven in het Europees belang, ziet Gros. "Veel politici zitten er niet om Europa een gunst te bewijzen. Die politici zijn nationaal gekozen. Ze moeten naar hun achterban luisteren."
Ten slotte werken niet alle lidstaten hetzelfde en is het dus ook niet vanzelfsprekend overal dezelfde regels te hanteren. "Italië zou bijvoorbeeld het Nederlandse belastingsysteem kunnen overnemen", zegt Gros. "Maar het is Italië. Zij hebben andere politieke prioriteiten en andere sociale voorzieningen."
Te hoge energieprijzen
Morgen komen alle EU-regeringsleiders naar Brussel voor een top, waar de concurrentiekracht van de EU hoog op de agenda staat. Naast de barrières op de interne markt komen dan ook de hoge energieprijzen aan bod. De oorlog in het Midden-Oosten heeft dat probleem nog urgenter gemaakt: de energieprijzen stijgen fors en snel.
Op kortere termijn dringt de Europese Commissie aan op het verlagen van belastingen op elektriciteit door de lidstaten zelf. Daarnaast zullen de EU-leiders spreken over ETS, het systeem dat industrie laat betalen voor de hoeveelheid CO2 die ze uitstoten. Dat systeem zorgt ervoor dat de CO2-uitstoot van bedrijven langzaamaan afneemt, maar verschillende lidstaten vinden dat het op dit moment te veel bijdraagt aan de hoge energiekosten. De commissie wil daarom kijken of er extra schokdempers kunnen komen voor als de prijs te ver oploopt.
Op lange termijn wil de Europese Commissie vooral inzetten op groene energie en op kernenergie om minder afhankelijk te worden van de import van gas en olie.