Afgelopen decennia groeide het toerisme in Zeeland gestaag, ook in de gemeente Veere is het de economische motor. Tegelijkertijd legt het druk op de leefbaarheid in de gemeente. Daarom is het ook tijdens deze gemeenteraadsverkiezingen een van de belangrijkste thema's.
De gemeente Veere bestaat uit dertien kernen, waaronder een aantal bekende kustplaatsen zoals Domburg en Oostkapelle. In de zomer verblijven er vier à vijf keer zo veel mensen in de gemeente als dat er inwoners wonen.
Dat veroorzaakt overlast in de kernen. Het is er druk, er is verkeersoverlast en parkeerproblemen. Daarnaast groeit de druk op de natuur.
Tegelijkertijd is het een grote inkomstenbron voor de gemeente. Op een gemeentelijke begroting van 100 miljoen komt 20 miljoen voort uit het toerisme. Bovendien kunnen voorzieningen overeind worden gehouden die in andere vergrijzende regio's verdwijnen.
Figurant in eigen dorp
Uit onderzoek van de Hogeschool Zeeland blijkt dat steun voor toerisme in de gemeente afgelopen jaren minder is geworden. Hoewel inwoners het economisch belang ervan inzien, zijn drie op de vijf inwoners bang dat het door toerisme steeds drukker wordt.
"In de zomer kom je bijna geen Domburger op straat tegen," zegt David Wisse van de Stichting Leefbaarheid Kom Domburg. Met de stichting houdt hij de plannen van gemeente en provincie op het gebied van toerisme kritisch in de gaten. Waar mogelijk probeert hij bij te sturen. "Het wordt steeds drukker en op een gegeven moment ben je figurant in je eigen dorp."
De gemeenteraad stemde afgelopen jaar daarom in met een plan dat het toerisme moet afremmen. Recreatiebedrijven mogen onder strenge voorwaarden eenmalig tot 15 procent groeien. Ook komt er een verbod op nieuwe vakantiewoningen in de achtertuinen van inwoners in de dorpskernen. De nieuwe regels gaan op 1 mei in.
Perspectief voor de toekomstige generatie
Campingeigenaar Jacco Leijdekkers is blij dat er mogelijkheid is om te groeien. Hij nam in 2000 de camping over van zijn ouders. Hoewel zijn kinderen nog jong zijn, hoopt hij in de toekomst het bedrijf aan hen over te kunnen dragen. "Wij hebben op dit moment geen concrete plannen om uit te breiden. Maar het is fijn dat ook in de toekomst de mogelijkheid er wel is."
Uitbreiding betekent in het geval van de camping in Domburg niet per se meer plekken, maar wel grotere plekken. "In deze markt vraagt de gast steeds meer om luxe en comfort en dat zit onder meer in grotere plekken."
Toeristische druk in andere gemeenten
Veere is niet de enige gemeente die worstelt met grote aantallen toeristen. Amsterdam kondigde eind vorig jaar aan met aanvullende maatregelen te komen om de druk van toerisme op de binnenstad terug te dringen.
Giethoorn weet ook wat het betekent wanneer het aantal toeristen de bevolking overstijgt. De afgelopen jaren weten behalve Nederlanders ook buitenlandse toeristen het dorp steeds beter te vinden. Door strengere regels voor toeristische boten en de inzet van boa's en verkeersregelaars probeert Giethoorn het toeristisch verkeer in goede banen te leiden.
De gemeente Zaandam hoopte de drukte op de Zaanse Schans te beteugelen door een entree te heffen. Die plannen zijn met een jaar uitgesteld.
Om in Veere te mogen uitbreiden, moeten ondernemers laten zien dat de uitbreiding meerwaarde heeft. Zo moet die waarde toevoegen aan de leefbaarheid, landschap en natuur, moet het onderscheidend zijn en de gemeente aantrekkelijker maken.
Volgens de Oostkapelse hoteleigenaar Jerry Troy is het voor ondernemers belangrijk dat ze nu weten waar ze aan toe zijn. Toch zet hij zijn vraagtekens bij de nieuwe plannen, waar met name kleine hotels niet zo veel aan hebben. "Een gemiddeld hotel hier heeft twintig hotelkamers. Die mogen er vijf kamers bijbouwen. Maar omdat je zo veel moet investeren om aan de voorwaarden te voldoen, kan de investering niet uit", legt Troy uit.
Zelf is Troy al 15 jaar bezig met uitbreidingsplannen. De uitbreiding betekent een verdubbeling van het aantal slaapplekken. Ook komt er ruimte voor wellness en workshops. Hiermee hoopt hij de accommodatie buiten het hoogseizoen aantrekkelijker te maken en de toeristen beter over het jaar te spreiden. Bovendien hoopt hij een activiteitenprogramma aan te bieden waar ook de inwoners wat aan hebben.
Dat ondernemers in de Zeeuwse toerismebranche zich moeten blijven ontwikkelen, werd onlangs duidelijk. Na jaren van groei daalde in 2025 het aantal overnachtingen in de provincie met zo'n 5 procent, terwijl het aantal overnachtingen landelijk juist licht steeg.
Kijk ook deze video over de aankomende gemeenteraadsverkiezingen: