Wie een AI-chatbot vraagt om stemadvies voor de gemeenteraadsverkiezingen, zal zo goed als nooit een lokale partij aanbevolen krijgen. Dat staat in een onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens dat vandaag is overhandigd aan Pieter Heerma, minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
De toezichthouder onderzocht de stemadviezen van ChatGPT, Claude, Gemini, Grok en Mistral. In minder dan 1 procent van de stemadviezen werd aangeraden om op een lokale partij te stemmen.
Dat zou kunnen komen doordat de onderliggende taalmodellen getraind zijn om patronen te vinden in grote hoeveelheden data op het internet. Het lijkt erop dat chatbots te weinig informatie hebben over lokale politieke partijen om hun politieke profiel af te wegen, zegt de privacywaakhond.
Pas wanneer er tegen de bots werd gezegd dat de kiezer veel geeft om lokale thema's, werden er vaker lokale partijen genoemd. Dat is opmerkelijk, zegt AP, omdat ook lokale afdelingen van landelijke partijen zich richten op lokale thema's.
Doordat meer mensen chatbots zijn gaan gebruiken, is het volgens AP waarschijnlijk dat kiezers die bots ook om stemadvies vragen, terwijl ze daar niet geschikt voor zijn. In eerder onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens voorafgaand aan de laatste Tweede Kamerverkiezingen staat dat AI-chatbots een gepolariseerd beeld geven van het politieke landschap.
"AI-chatbots zijn onbetrouwbaar en geven een vertekend beeld van het politieke landschap. Wanneer lokale partijen nauwelijks in stemadviezen voorkomen, krijgen kiezers geen goed beeld van wat zij kunnen kiezen", zegt AP-voorzitter Aleid Wolfsen.
De waakhond roept de aanbieders van AI-chatbots op maatregelen te nemen, om te voorkomen dat hun bots ingezet worden voor het geven van stemadvies. Daarnaast wil de Autoriteit Persoonsgegevens dat het kabinet zo snel mogelijk aan de slag gaat met het maken van wetten over AI in Nederland.
AP waarschuwt mensen om geen chatbots te gebruiken voor stemadvies. Zij wijzen naar stemhulpen als StemWijzer en Kieskompas, nieuwsmedia en partijprogramma's van politieke partijen om je stem voor de gemeenteraadsverkiezingen te bepalen.