Voorvechters voor vrouwenrechten hebben met een burgerinitiatief een belangrijke slag geslagen. EU-subsidies mogen voortaan worden gebruikt om abortus mogelijk te maken voor vrouwen die in hun eigen land geen toegang hebben tot legale abortus.
"Het voorzien van goede en betaalbare gezondheidszorg voor vrouwen gaat over het respecteren van hun rechten en waardigheid", zegt de Europese Commissie bij de presentatie van het besluit.
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie vinden er in Europa jaarlijks 483.000 onveilige abortussen plaats, het gevolg van het feit dat abortus lang niet in alle EU-landen is toegestaan. De organisatie 'My voice, My choice' riep daarom in een burgerinitiatief de Europese Commissie op om ervoor te zorgen dat alle vrouwen in de EU toegang kunnen krijgen tot een legale en betaalbare abortus.
Ruim één miljoen ondertekenaars
Bij een Europees burgerinitiatief moet de Europese Commissie met een reactie komen als ten minste een miljoen ondertekenaars het initiatief ondersteunen. Het initiatief om abortus toegankelijker te maken, wordt door ruim 1,2 miljoen mensen gesteund.
Veel vrouwen nemen hun toevlucht tot landen als Nederland, omdat abortus hier wel legaal is. De kosten komen voor rekening van de vrouwen zelf of hulpverleningsorganisaties draaien ervoor op. Door het besluit van de Commissie kunnen EU-landen nu aanspraak maken op subsidie uit het Europees Sociaal Fonds, om zo vrouwen uit andere EU-landen makkelijker te helpen.
EU-commissaris Hadja Lahbib wil met de maatregel de rechten van vrouwen versterken. "Veiligheid en keuzevrijheid mogen nooit afhankelijk zijn van je postcode of inkomen. Dit is het Europa van gelijkheid waarin we willen leven."
Gemengde reacties
Medisch-ethische kwesties zijn nationale bevoegdheden, waar de EU in principe geen beslissingen over kan nemen. De Commissie gaat ook nadrukkelijk niet over de vraag of abortus in een EU-land legaal is of niet, maar vindt het inzetten van subsidie voor abortus dus wel acceptabel.
D66-Europarlementariër Garcia-Hermida van der Walle is positief: "Het besluit van de Europese Commissie lijkt historisch te worden. De Commissie erkent abortus als gezondheidszorg en zegt dat het daarmee onder een domein valt waarin de Europese Unie landen kan en wil ondersteunen. Daarmee bevestigen ze wat de overgrote meerderheid van de Europeanen denkt en wil."
SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen is er juist fel tegen: "Het is heel kwalijk als de EU met fondsen abortus gaat faciliteren. Daarmee ondergraaft de EU het beleid van heel wat lidstaten, die terughoudend zijn in hun beleid ten aanzien van abortus. Die landen hebben de beschermwaardigheid van het leven hoog in het vaandel staan."
'My voice, My choice', de organisatie achter het burgerinitiatief, wilde eigenlijk dat de EU een apart fonds zou oprichten voor de ondersteuning van vrouwen die in eigen land niet geholpen kunnen worden. Toch zijn ze niet ontevreden. "Het antwoord is: ja, we hebben gewonnen. Het is niet de uitkomst die we wilden, maar een weg om veilige abortus mogelijk te maken."