In Lyon hebben enkele duizenden mensen deelgenomen aan een herdenkingsmars voor een extreemrechtse student. De 23-jarige Quentin Deranque overleed daar vorige week nadat hij zwaar was mishandeld door meerdere vermoedelijk extreemlinkse demonstranten.
De deelnemers, afkomstig uit heel Frankrijk, liepen een route van zo'n 1,5 kilometer door de stad. Ze hielden een minuut stilte voordat de mars iets na 16.00 uur begon. Onder de aanwezigen waren families met kinderen en moeders. Sommigen hadden hun gezicht bedekt.
De mars onder de naam "Lyon eist gerechtigheid voor Quentin, gedood door antifascisten" eindigde op de plek waar Deranque werd geschopt en geslagen door een groep mogelijk antifascistische gemaskerde demonstranten, waarbij hij een gebroken schedel en hersenletsel opliep. Deranque had banden met verschillende nationalistische en extreemrechtse bewegingen, zoals L'Action Française.
Er was veel politie op de been. President Macron had opgeroepen tot kalmte. De burgemeester van Lyon sprak van "een dag van extreme waakzaamheid". Voor zover bekend is de mars niet uit de hand gelopen. Volgens lokale media is één persoon aangehouden omdat hij een mes en een hamer bij zich droeg.
Frankrijk-correspondent Saskia Houttuin:
"Er zijn veel veiligheidsmaatregelen genomen in Lyon. In eerste instantie wilde de burgemeester van Lyon niet dat de mars doorging, omdat hij bang is voor ongeregeldheden en de komst van extreemrechtse groepen uit het hele land en zelfs van buiten Frankrijk. Maar hij is niet degene die daarover gaat; de prefectuur en politie hebben in overleg met de minister van Binnenlandse Zaken besloten om het wel toe te staan.
De politie komt wel met veel mensen: meer dan 500 agenten en verschillende eenheden, zoals de CRS, de Franse mobiele eenheid. Omwonenden van de plek waar de mars plaatsvindt maken zich zorgen dat het uit de hand kan lopen. Sommige panden zijn dichtgetimmerd. Dat zegt wel iets over de spanning die hier heerst in Lyon.
De organisatoren van de mars zijn nauw verbonden aan verschillende extreemrechtse groepen. Zij herhalen dat de herdenkingsmars vandaag apolitiek is en dat ze nauw contact hebben met de politie, zodat het vandaag rustig zou moeten verlopen. Tegelijkertijd wordt er verwacht dat er verschillende extreemrechtse organisaties op af zullen komen, waarvan we weten dat ze gewelddadig kunnen zijn. We weten ook niet of er een extreemlinkse, antifascistische reactie zal komen. Als dat gebeurt, is de kans dat het misgaat een stuk aanzienlijker.
Jordan Bardella heeft zijn partijleden van het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) opgeroepen om niet naar de optocht te gaan, omdat hij niet wil dat zijn partij er op een of andere manier mee in verband wordt gebracht, zeker als het uit de hand loopt."
Lyonkent een harde kern van extreemrechtse en antifascistische groeperingen. Sinds de dood van Deranque zijn de spanningen tussen links en rechts opgelopen, zowel op lokaal als nationaal niveau.
Vooraanstaande Franse politici houden de radicaal-linkse partij La France insoumise (LFI) verantwoordelijk voor het gewelddadige klimaat waardoor de fatale mishandeling kon plaatsvinden. Die gebeurde in de marge van een toespraak van Europarlementariër Hassan van LFI bij de universiteit in Lyon.
Bij de geweldsuitbarsting waren volgens de Franse autoriteiten leden van La Jeune Garde betrokken, een antifascistische beweging die nauwe banden onderhoudt met LFI. De beweging werd vorig jaar door de Franse regering verboden. Premier Lecornu riep LFI op om schoon schip te maken en hun uitingen en ideeën te herzien.
Fel politiek debat
Donderdag zijn zeven verdachten aangeklaagd voor doodslag. Een van de verdachten is Jacques-Elie Favrot, die assistent was van parlementslid Raphaël Arnault van de LFI. Favrot gaf toe dat hij geweld heeft gebruikt, maar zei niet de fatale klappen of schoppen te hebben uitgedeeld. Ook een andere assistent van Arnault en een voormalige stagiair worden verdacht van betrokkenheid.
De dood van Deranque heeft de politieke spanningen in Frankrijk aangewakkerd in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van volgende maand. Woensdag moest het hoofdkwartier van LFI in Parijs ontruimd worden vanwege een bommelding. De politie kreeg een e-mail waarin iemand stelde dat LFI "zou boeten voor de moord op Quentin".
Macron zei na de mishandeling dat hij een onderzoek zal starten naar gewelddadige activistische groeperingen en volgende week in gesprek zal gaan met de premier en ministers. Ook in andere Franse steden wordt stilgestaan bij Deranques dood of zijn er tegendemonstraties.