Oppositielid en voormalig presidentskandidaat Nikolai Statkevitsj is vrijgelaten uit de gevangenis in Belarus. Hij herstelt volgens zijn vrouw van de gevolgen van een beroerte. Dat melden de mensenrechtenorganisatie Viasna en oppositieleider Svetlana Tichanovskaja.
Statkevitsj kampt met spraakproblemen vanwege de beroerte, liet de vrouw weten.
Het 69-jarige oppositielid is een van de felste tegenstanders van president Loekasjenko, die al meer dan 30 jaar aan de macht is in Belarus.
In 2010 nam Statkevitsj het in de verkiezingen op tegen de president, die Loekasjenko volgens officiële cijfers met een monsterzege won. Sinds de jaren 90 is er geen sprake geweest van vrije en transparante verkiezingen in het autocratische land.
Vermist
Statkevitsj werd de afgelopen twintig jaar meerdere keren opgepakt na deelname aan demonstraties en zat jarenlang vast.
De laatste keer gebeurde dat voor de presidentsverkiezingen van 2020, vanwege het verzamelen van handtekeningen voor Loekasjenko's uitdager Svetlana Tichanovskaja. Hij werd veroordeeld tot 14 jaar gevangenisstraf, maar in september vorig jaar kwam hij vrij, samen met 51 andere leden van de oppositie. Dat was het gevolg van een deal tussen Loekasjenko en het Witte Huis.
De vrijgelaten oppositieleden zouden naar Litouwen worden uitgezet, maar Statkevitsj weigerde Belarus te verlaten. Hij noemde het een "gedwongen deportatie" en werd na enkele uren in het niemandsland tussen beide landen afgevoerd door de Belarussische politie. Daarna was hij twee maanden vermist, tot in november duidelijk werd dat hij opnieuw in de gevangenis was beland.
Opgelucht
Tichanovskaja, die sinds 2020 buiten Belarus verblijft, heeft gereageerd op de vrijlating van Statkevitsj. "Ik ben opgelucht dat hij vrij is en dat hij zijn vrouw kan omhelzen", schrijft ze op X.
Ook Tichanovskaja merkt op dat Statkevitsj spraakproblemen heeft, en ze legt een verband met zijn behandeling in de gevangenis. "Hij kan op dit moment nauwelijks praten. Dit is hoe het regime degenen behandelt die opkomen voor vrijheid. Ze drijven mensen in de gevangenis bijna de dood in."