"Mijn docent noemde mij mooi en sexy", vertelt Lynn* van 18 aan NOS Stories. Ze kreeg online contact met een leerkracht van haar middelbare school en er ontstond een vriendschap. Althans, dat dacht ze. "Maar na een tijd maakte hij seksuele opmerkingen naar mij."
Lynn is een van de scholieren die NOS Stories afgelopen tijd sprak. Na een oproep op Instagram en TikTok deelden ruim 2000 jongeren hun verhaal over seksueel grensoverschrijdend gedrag op de middelbare school en op het mbo.
Ook De Kindertelefoon krijgt wekelijks belletjes van jongeren over dit onderwerp. "Wij voeren ruim tachtig gesprekken per week met jongeren tussen de 13 en 17 jaar over seksueel grensoverschrijdend gedrag", laat directeur Roline de Wilde weten. "Dat is behoorlijk veel en dat aantal neemt ook ieder jaar toe."
Het hulpplatform hoort verhalen van aanranding en verkrachting, en ook ervaringen met online seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksuele intimidatie.
Het is niet duidelijk hoeveel jongeren slachtoffer worden van seksueel wangedrag op school. Bij de vertrouwensinspecteurs van de onderwijsinspectie komen officiële meldingen binnen, maar die lijken slechts een klein deel van de ongewenste ervaringen waar jongeren mee te maken hebben.
De meeste ervaringen gaan over andere leerlingen. Bart* van 17 vertelt hoe hij na de gymles in de kleedkamer onder dwang werd uitgekleed door andere leerlingen. "Ze maakten vervolgens foto's van mijn geslachtsdeel. Een aantal dagen hingen die foto's door de hele school en op Snapchat werd het volop rondgestuurd. De beelden waren overal."
Bart vertrouwde na deze gebeurtenis niemand meer en kampte langere tijd met suïcidale gedachten.
Zijn school wist van het gedrag van de medeleerlingen nadat Bart met docenten in gesprek was gegaan. Eén van de leerlingen kreeg volgens hem straf. "Hij werd één dag geschorst, maar daarna kwam hij weer terug. Ik durfde niet meer naar school en had liever gehad dat hij van school was gestuurd."
Leraar betrokken
NOS Stories sprak ook met veel leerlingen die ongewenst gedrag van een leraar hebben meegemaakt. Jongeren deelden onder meer verhalen van een gymdocent die borsten aanraakt, een Duits-docent die in het Duits opmerkingen maakt over het uiterlijk van scholieren en een leerkracht economie die maar blijft aandringen op extra bijles bij hem thuis.
Veel jongeren houden deze ongewenste ervaringen voor zichzelf. Dat ziet ook De Kindertelefoon. "Jongeren weten niet altijd hoe erg het is", aldus De Wilde. "Als een docent bijvoorbeeld iets doet, denken leerlingen vaak dat iets niet zo bedoeld is of dat het per ongeluk gaat."
Ook Rutgers, het kenniscentrum voor seksualiteit, weet dat grensoverschrijdend gedrag soms lastig te herkennen is. Zeker wanneer een leerkracht ongewenste opmerkingen maakt. "Je vertrouwt iemand", zegt Javier Koole van Rutgers. "Je kunt je als jongere dan afvragen: deze persoon hoort er voor mij te zijn en hoort mij een veilig gevoel te geven. Dus als die opmerkingen maakt, ga je twijfelen of iets grensoverschrijdend is of niet."
Ook schamen jongeren zich soms en geven ze zichzelf de schuld. "Ze denken dan: misschien had ik niet zo'n topje aan moeten doen", zegt De Wilde. Dat zorgt er volgens haar ook voor dat jongeren niet zo snel hun ervaring delen, laat staan een melding maken.
'Vertel je ervaring'
Sommige jongeren delen wel hun ervaring met hulporganisaties of met school. Dat deed ook Lynn. Ze deelde haar verhaal met een andere leerkracht die ze vertrouwde en vervolgens is de docent in kwestie ontslagen.
Met Bart gaat het inmiddels de goede kant op. Hij krijgt professionele hulp. "Vertel je ervaring aan anderen", zegt hij. "Dat hielp mij heel erg."
*De namen van de jongeren zijn gefingeerd. Hun echte namen, de namen van de plegers en scholen waarop dit speelt, zijn bij de redactie bekend.
Hulp nodig?
Heb je iets naars meegemaakt? Dan kun je anoniem contact opnemen met de volgende organisaties:
Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.