Bengalen gaan vandaag naar de stembus, voor verkiezingen waarvan de aanloop heel onrustig was. De afgelopen maanden werden vooral minderheden in Bangladesh doelwit van geweld. Meer dan 150.000 agenten zijn ingezet om de verkiezingen in goede banen te leiden.
Volgens de laatste peilingen liggen de Bangladesh Nationalistische Partij (BNP) en het streng-islamitische Jamaat-e-Islamidicht bij elkaar. De nek-aan-nekrace is minder duidelijk als je de menigte bij de kiesdistricten van de twee leiders als graadmeter neemt.
In de wijk Mirpur in Dhaka, komt Shafiqur Rahman, de leider van Jamaat, zijn stem een half uurtje nadat de stemlokalen geopend zijn, uitbrengen. Hij stapt rustig uit zijn auto en schudt handen met de partijmedewerkers die zich om hem heen verzamelen.
Mohammad Islam is een van hen. "Heel bijzonder om hem de hand te kunnen schudden", zegt hij stralend. Vlak bij hem staat Sajid Rabji: "Dat we vandaag kunnen stemmen komt door het offer dat veel van mijn leeftijdgenoten gebracht hebben". Rabji is 24 jaar oud en gaat voor het eerst stemmen vandaag. Dat doet hij met in gedachten de 1400 mensen die omgekomen zijn bij de protesten in 2024.
Dat jaar begon met verkiezingen waar de partij van toenmalig premier Hasina, deAwami League, nog won. Rabji bleef thuis: "Toentertijd was je stembiljet al ingevuld voordat je het stemhokje in kwam", zegt hij over de corruptie en onderdrukking die Bangladesh vijftien jaar lang onder Hasina in zijn greep hield. Bij deze verkiezingen is de Awami League uitgesloten van deelname.
Ideologisch verschil
Voor veel inwoners van het Zuid-Aziatische land staan deze verkiezingen symbool voor een afrekening met dat verleden. Wat ze ervoor terugkrijgen is nu nog onduidelijk, want ideologisch is het verschil tussen beide partijen wel groot.
Jamaat is een radicaal-islamitische partij die dit keer geen vrouwelijke kandidaten heeft omdat daar het politieke klimaat in Bangladesh momenteel niet geschikt voor zou zijn.
Rahman heeft in een eerder interview met nieuwszender Al Jazeera zelfs aangegeven dat hij vrouwen niet geschikt acht om een land te leiden. Het is daarom opvallend dat de partij vooral onder jongeren, ook veel vrouwen, heel populair is. Dat komt gedeeltelijk omdat Jamaat rondom de protestbeweging veel mensen heeft geholpen. De goed georganiseerde partijstructuur deed zijn werk toen gewonden naar het ziekenhuis gebracht moesten worden.
Verwacht wordt dat Bangladesh onder Jamaat-bestuur niet alleen conservatiever islamitisch zal worden, maar ook meer naar het islamitische Pakistan zal trekken.
Als Tarique Rahman, leider van BNP, om half tien bij het stemlokaal in de luxe wijk Gulshan aankomt is de chaos compleet. Aanhangers en journalisten verdringen zich om zijn auto heen. Niemand houdt zich aan de orders van de tientallen beveiligers om in de afgezette vakken voor media en partijleden te blijven staan. Het is duidelijk dat de aandacht voor de BNP veel groter is dan bij Jamaat. Tarique Rahman komt zijn auto niet uit.
"Ik heb mij wel zorgen gemaakt om de veiligheid", zegt Sanjana Poppy. Ze is volledig gekleed in rood en groen, de partijkleuren en de kleuren van de vlag van Bangladesh. Een sjaal van de BNP hangt om haar nek en op haar hoofd heeft ze een pet met partijlogo. "We weten aan het einde van de dag pas of dit echt vrije en eerlijke verkiezingen zijn", volgens Poppy.
Drie keer eerder was de BNP aan de macht in Bangladesh. Vaak om en om met de Awami League. Een stem voor BNP voelt daarom voor sommige mensen veiliger, bekender dan Jamaat, die nooit heeft geregeerd.
Oude patronen zoals corrupte politici en dynastie-politiek zijn voor veel andere mensen juist een reden om niet op de partij te stemmen.
Banden herstellen
Tarique Rahman is nieuw als leider van de partij, maar als zoon van oud-premier Khaleda Zia en oud-president Ziau Rahman zeker niet onbekend. Een paar dagen voor zijn moeders overlijden afgelopen december kwam hij terug naar Bangladesh uit zelfverkozen ballingschap.
Hij was zeventien jaar geleden naar Londen verhuisd, omdat Hasina hem probeerde te vervolgen voor een lijst van misdaden waaronder corruptie. Eenmaal in Dhaka werd hij door duizenden mensen als een messias onthaald.
De aanwezigheid van de Indiase minister van Buitenlandse Zaken op de begrafenis van Rahmans moeder was een symbolische handreiking. De val van Hasina, die altijd door India gesteund werd, leidde tot een breuk in de relatie tussen beide landen. Bij winst kunnen India en Bangladesh verder gaan werken aan het herstellen van die band.
De uitslag van de verkiezingen wordt vrijdagmiddag lokale tijd verwacht.