4,6 miljoen Nederlanders zagen Jutta Leerdam gisteravond olympisch goud winnen op de 1.000 meter. Een overwinning waar media wereldwijd lovend over schrijven. Want ze is een topsporter maar ook een ijzersterk merk. Met miljoenen volgers op Instagram en TikTok heeft ze een enorm bereik.

En dat heeft ook effect op de schaatssport. "De winst van Jutta is nieuws op CNN en ik vraag me af of de verwachte winst morgen van Jordan Stolz (Amerikaanse schaatser, red.) net zoveel effect op de Amerikaanse media zal hebben", vertelt Jeroen Kraaij, commercieel directeur van de schaatsbond KNSB. "Wij omarmen dit enorm."

Ook oud-schaatskampioen Marianne Timmer is heel enthousiast. Volgens haar zet Leerdam de schaatssport internationaal op de kaart. "Er wordt nieuw publiek aangetrokken. Ze stimuleert jonge mensen.

Dat Leerdam er soms voor kiest om haar 5,5 miljoen volgers op Instagram direct te informeren en daarmee de traditionele media te passeren levert haar kritiek op. Ze geeft ook geregeld een inkijkje in haar luxueuze leven met de Amerikaanse influencer Jake Paul.

De olympische overwinning van Leerdam met Amerikaanse commentaar:

"Als je anders bent dan anderen, ben je een hoge boom en hoge bomen vangen veel wind", zegt Timmer. "Als zij Duitser was geweest, was het geen probleem. Die houden wel van glamour. Het is echt Nederlands van 'doe maar gewoon'."

Eigen plan

Timmer had tijdens haar schaatscarrière ook te maken met opmerkingen over haar uiterlijk. Ze droeg make-up tijdens wedstrijden terwijl dat niet gebruikelijk was. Leerdam gaat daarin nog een stap verder. Critici vragen zich soms af of ze zich niet meer op de sport moet concentreren in plaats van met mode en make-up bezig zijn.

Het lijkt Leerdam niets te doen. "Ze trekt haar eigen plan en weet wat ze kan", zegt Timmer. "Als zij niet had gewonnen, dan had ze zoveel kritiek gekregen, dat wil je niet weten. Maar zij kan tegen die druk. Ze zoekt het ook op en gaat goed op die energie. Dat is niet voor iedereen weggelegd."

De KNSB denkt dat Leerdam door haar socialemediagebruik een nieuwe, jongere doelgroep aantrekt. De kijkcijfers van gisteravond laten dat ook zien. Toen Leerdam even na 18.30 uur over de finish ging, keken er in totaal 4,6 miljoen kijkers van 6 jaar en ouder. 16 procent was jonger dan 35 jaar. Normaal is dat op dat tijdstip op een maandag 6 procent.

Op de Vechtsebanen, de schaatsbaan in Utrecht, merk je het effect al. De vierde klas van de Rientjes Mavo uit Maarssen heeft er schoolschaatsen. Een groep vriendinnen staat naast de baan met de schaatsen nog aan. Julie (16) keek gisteravond voor het eerst naar het schaatsen. "Normaal zou ik niet kijken, maar nu wel omdat ik haar ook ken van TikTok. Met die iconische eyeliner. Zo knap dit."

Maud denkt ook dat er meer jonge meiden naar het schaatsen zijn gaan kijken omdat ze Leerdam kennen van sociale media. De kritiek op haar levensstijl snapt ze niet. "Ik denk dat ze lekker moet doen waar ze zich goed bij voelt. Ik vind het niet raar. Ze houdt van make-up en ze reist met een privéjet. Dat is toch allemaal niet zo'n probleem?"

Maureen (16) schaatste tot voor kort in de selectie van de Utrechtse schaatsvereniging SVU. Ze denkt dat Leerdam zich niets aantrekt van al die haat. "Ze heeft heel hard getraind en terecht gewonnen. Ze heeft gewoon helemaal een eigen team opgezet. Daardoor kan ze nu op haar best presteren. Ze promoot de sport met haar 5,5 miljoen volgers."

Ondernemerschap

Jezelf als merk en mediapersoonlijkheid neerzetten is steeds normaler aan het worden voor jonge sporters. Op de Johan Cruyff Academy in Groningen kun je topsport combineren met een hbo-opleiding sportmarketing. Jutta Leerdam studeerde daar zelf ook een tijdje.

Docent Bert Volders laat een foto uit 2019 zien waar hij met Leerdam op staat. "Ik wist meteen: dit wordt een hele grote. Ze was toen ook al veel met ondernemerschap bezig." In de lessen is er ook aandacht voor de negatieve kanten van sociale media, iets waar de olympische kampioene geregeld mee te maken heeft.

Een van de huidige studenten is schaatser Remo Slootergraaf. Hij ziet ook dat sociale media steeds belangrijker worden, maar je moet er wel tegen kunnen. "Door de haat die erbij komt kijken. Ja, dan denk ik soms wel eens aan de tijd dat sociale media er nog niet waren."

Bron