Bij de verkiezingen in Japan lijkt de regerende LDP van premier Sanae Takaichi zoals verwacht een grote overwinning te boeken. Volgens een eerste exitpoll kan die rekenen op 274 tot zelfs 328 zetels in het Lagerhuis, dat 465 zetels telt. Met coalitiepartner Ishin erbij zijn dat zelfs tussen de 302 en 366 zetels.
Nu heeft de coalitie er nog 232. Kiezers moesten voor hun gang naar het stembureau de zware sneeuwval trotseren waarmee Japan al dagen te maken heeft.
Na deze uitslag maakt de coalitie dus kans op een grote meerderheid en zelfs een 'supermeerderheid' van minimaal 310 zetels in het Lagerhuis, waarmee de regering het Hogerhuis zou kunnen omzeilen. Daar heeft de coalitie geen meerderheid.
Rage
De 64-jarige Takaichi had amper drie maanden na haar aantreden in oktober de verkiezingen uitgeschreven in de hoop haar mandaat te versterken. Haar partij, de LDP, is met een korte onderbreking al bijna zeventig jaar aan de macht, maar de laatste tijd wordt de partij geplaagd door schandalen en corruptieaffaires. Takaichi hoopt bij deze verkiezingen te profiteren van haar persoonlijke populariteit.
Ze ligt vooral goed bij jongeren; onder 30-minners is ze zo populair dat ze een rage heeft ontketend onder de naam 'sanakatsu', vrij vertaald "Sanae-koorts". Haar aanhang koopt massaal spullen die zij ook gebruikt, zoals haar handtas en de karakteristieke roze pen waarmee ze altijd aantekeningen zit te maken in het parlement.
Correspondent Japan Anoma van der Veere:
"De verkiezingsdag viel midden in een winterstorm, na de kortste campagneperiode sinds de Tweede Wereldoorlog. Dat drukte de opkomst, vooral in regio's waar in de laatste dagen veel sneeuw is gevallen, en waar volgens voorlopige cijfers beduidend minder kiezers hun stem uitbrachten dan bij eerdere verkiezingen. Tegen die achtergrond leed de oppositie een van zijn zwaarste nederlagen in jaren.
De pas gevormde Centristische Alliantie voor Hervorming (CRA), bedoeld als tegenwicht voor de populaire premier Takaichi, wist nauwelijks kiezers te mobiliseren en lijkt volgens exitpolls ongeveer de helft van zijn zetels te verliezen. Daarmee is het aantal zetels links van het politieke midden teruggezakt tot een historisch dieptepunt, terwijl conservatieve partijen juist sterker vertegenwoordigd zijn dan voorheen.
De uitslag heeft ook internationaal gevolgen. In Peking groeit de zorg over blijvend gespannen relaties, nu Takaichi een mandaat heeft gekregen om zich vast te houden aan haar harde defensiehouding tegen China, en met betrekking tot Taiwan. In Washington zal juist opluchting heersen: een stevige meerderheid voor de LDP vergroot de kans dat Japan vasthoudt aan de beloofde defensiehervormingen en hogere defensie-uitgaven."
De uiterst conservatieve premier kreeg donderdag de steun van de Amerikaanse president Trump. Ze voert evenals hij een uitgesproken anti-immigratiebeleid, terwijl Japan al jaren juist steeds meer immigranten toelaat om de problemen rond de vergrijzing aan te pakken. Bijna een derde van de bevolking is ouder dan 65 jaar.
Verder heeft Takaichi beloofd de komende twee jaar de btw op levensmiddelen op te schorten. Die is in Japan 8 procent. De maatregel moet eraan bijdragen de almaar stijgende kosten voor het levensonderhoud te drukken, maar leidt tot zorgen onder investeerders: de Japanse staatsschuld is een van de hoogste ter wereld, ruim 235 procent van het bbp, ver boven die van andere rijke landen.
Ook wordt gevreesd dat onder Takaichi de relatie met China verder zal verslechteren. Ze joeg eind vorig jaar het regime in Peking op de kast door te stellen dat Japan zijn krijgsmacht zal versterken als China Taiwan aanvalt. China is Japans belangrijkste handelspartner.