Brancheorganisatie Kinderopvang adviseert haar leden om sommige varianten van speelgoedzand voorlopig niet te gebruiken. Dat schrijft ze op haar website, nadat het AD berichtte dat in verschillende speelzandproducten kankerverwekkend asbest is aangetroffen.
Het AD liet twaalf stukken speelgoed met speelzand onderzoeken in een laboratorium. In zes gevallen werd asbest gevonden. De producten kwamen van Top1Toys, Bol.com, Amazon, AliExpress en Koppen Speelgoed. Het AD testte producten met een vergelijkbaar uiterlijk als het speelgoed waarin in november asbest werd gevonden in Australië.
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) stellen dat nog niet duidelijk of en hoe giftig de producten zijn, en of er gezondheidsrisico's zijn.
De kinderopvangorganisatie raadt aan geen speelgoedzand te gebruiken waarvan de herkomst en samenstelling niet bekend zijn. Ze adviseert om alert te zijn op eventuele terugroepacties van leveranciers en geen nieuw speelzand aan te schaffen tot de NVWA meer duidelijkheid schept.
Onderzoek NVWA
Bij de NVWA loopt een onderzoek naar de aanwezigheid van asbest in speelgoedzand. De NVWA begon daar al mee voor de berichtgeving van het AD, naar aanleiding van de ontdekkingen van asbest in speelzand in Australië. De NVWA schrijft dat ze pas conclusies kan trekken als het onderzoek is afgerond. "Op dit moment kunnen we niet inschatten of en hoe schadelijk de producten zijn".
Het RIVM beaamt dat nog onduidelijk is of en in welke mate mensen in contact zijn gekomen met een gevaarlijke stof. "We hebben het onderzoek van AD niet gezien, maar wat we teruglezen in de media vinden we zorgwekkend", schrijft het RIVM in een reactie aan de NOS.
"Het is bijzonder onwenselijk dat asbest in een vorm van speelgoed aanwezig is, maar het is nu nog onduidelijk wat de blootstelling aan die asbest is, en dus of er gezondheidsrisico's zijn. Daar kunnen we op dit moment nog niets over zeggen."
Geen zandbakzand
Volgens het AD gaat het bij de besmette producten om 'los' speelzand, dat wordt gebruikt voor bijvoorbeeld kleine zandtafels of speelgoed waarmee zandtekeningen kunnen worden gemaakt. Het gaat dus niet om zandbakzand.
De NVWA gaat ervan uit dat bedrijven die op basis van het onderzoek van het AD te horen hebben gekregen dat er asbest in hun producten zit, daar meteen actie op ondernemen, bijvoorbeeld door producten van de markt te halen. Websites waar de producten werden verkocht hebben het speelgoed on hold gezet, bij sommige verkopers wordt het al niet meer geleverd.
Top1Toys (waar twee besmette producten werden gekocht) was voor het AD niet bereikbaar voor een reactie.
Minister België waarschuwt
In Belgie roept minister van Consumentenbescherming Rob Beenders op voorlopig geen speelzand meer te gebruiken. Belgische winkels moeten producten uit de winkel halen.
Omdat niet duidelijk is welk speelgoed mogelijk besmet is, kiest België ervoor om alle soorten speelgoedzand niet meer te gebruiken, "van gekleurd kinetisch zand tot zandbakzand", schrijft de VRT.
Er is een crisisteam opgericht met de ministeries van Economie, Volksgezondheid en Financiën. Zij zullen samen onderzoek doen.