De Duitse Maja T. is in Boedapest veroordeeld tot acht jaar gevangenisstraf. De Hongaarse rechtbank acht bewezen dat de 25-jarige T. als lid van een extreemlinkse groep extreemrechtse demonstranten in Boedapest in elkaar heeft geslagen.
Dat gebeurde in 2023. Sinds die tijd maakt de zaak in Duitsland veel los, ook omdat er ernstige bedenkingen zijn bij de juridische afhandeling van de zaak en de omstandigheden waaronder T. in Hongarije vastzit. Door heel Duitsland kwam de tekst 'Free Maja' op muren en sociale media te staan.
Centraal staat wat er in 2023 gebeurde rond de zogeheten Dag van Eer in Boedapest. Op die dag komen daar neonazi's uit verschillende landen bijeen om te herdenken dat het de Duitse Wehrmacht en Hongaarse bondgenoten in 1945 niet lukte om aan de Russen te ontsnappen. Op de herdenking komen ook linkse tegendemonstranten af.
Extreemlinkse aanvallers
Volgens de rechter hoorde T. bij een groep van negentien extreemlinkse aanvallers die rond die dag met uitschuifbare wapenstokken, rubberen hamers en pepperspray mensen aanvielen. Dat waren mensen die meededen aan de bijeenkomst en extreemrechts zouden zijn geweest. Er vielen verschillende gewonden.
Het is niet de eerste keer dat extreemlinkse Duitsers terechtstaan voor geweld tegen vermeende neonazi's. Zo werd in Duitsland ook de in radicale kringen gevierde Lina E. veroordeeld tot 5 jaar cel.
Naar schatting van de binnenlandse veiligheidsdienst zijn er in Duitsland ruim 11.000 extremisten in de linkerhoek die bereid zijn om geweld te gebruiken. In de rechterhoek zijn dat er ruim 15.000. Het aantal strafbare feiten gepleegd door extreemrechtse daders is ruim zes keer hoger dan dat door extreemlinkse daders.
De groep waar T. bij lijkt te horen, staat in Duitsland bekend als de 'Hammerbende', deel van een gewelddadige Antifa-netwerk. Het begrip Antifa zelf, een afkorting van antifascisme, verwijst niet naar een organisatie, maar naar een breed spectrum van activisten die deels ook gematigd zijn. Het radicalere deel ziet het als zijn opdracht om het recht in eigen hand te nemen.
Onrechtmatig uitgeleverd
Eind 2023 werd T, een non-binair persoon, opgepakt in Duitsland. De Hongaarse autoriteiten dienden vervolgens een uitleververzoek in.
Het Duitse constitutioneel hof oordeelde dat T. niet uitgeleverd mocht worden, onder andere omdat het niet zeker zou zijn dat een non-binair persoon in Hongarije veilig zou zijn. Maar de Berlijnse justitie had dat oordeel niet afgewacht en T. al uitgeleverd. Dat leidde tot veel kritiek in Duitsland.
Sindsdien zit T. vast in een Hongaarse isoleercel, naar eigen zeggen onder onmenselijke omstandigheden. Politici van Die Linke, de Groenen en de SPD eisten dat Duitsland T. terughaalt, maar dat is niet gebeurd. Vorig jaar beloofde minister Wadephul van Buitenlandse Zaken nog met de Hongaarse regering te gaan praten.
'Noodzakelijke zelfverdediging'
Over de beschuldigingen heeft T. zich niet uitgelaten, wel gaf die vandaag nog een statement in de rechtbank. "Antifascisme is de noodzakelijke zelfverdediging van democratische samenlevingen. Er is geen sprake van een verlangen om te kwetsen en te doden", meldt het Duitse persbureau DPA.
Volgens de verdediging van T. zijn de bewijzen in de zaak zwak. Ze zouden vooral berusten op camerabeelden waarop T. te zien is met aanvallers in de buurt van de plek waar het gebeurde, niet van de aanval zelf.
Er zouden geen getuigen of sporen zijn geweest die T. direct belasten. De advocaat had daarom vrijspraak gevraagd. Het Hongaarse Openbaar Ministerie had 24 jaar cel geëist, naar eigen zeggen om een voorbeeld te stellen.
Volgens critici gebruikt de Hongaarse premier Victor Orbán de zaak ook voor zijn eigen politieke gewin. Hij riep Antifa onlangs uit tot terroristische organisatie, waardoor mogelijk ook vredige demonstraties rond de Dag van Eer verboden kunnen worden. Die jaarlijkse herdenking gaat volgende week vooralsnog door.
Hoe het verdergaat met T. is onduidelijk. Hongarije zou hebben toegezegd dat die de straf in Duitsland mag uitzitten, maar er kan nog hoger beroep worden ingesteld.