Bij de lokale verkiezingen in de West-Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen is de christendemocratische CDU de grootste geworden. Volgens de laatste stand van de exitpoll van omroep WDR krijgt die partij 33,3 procent van de stemmen. Daarna volgt de sociaaldemocratische SPD met 22,1 procent. Daarmee zakt die partij nog verder weg.
Voor de sociaaldemocraten zijn dit de slechtste resultaten in de deelstaat ooit. De CDU blijft schommelen rond het historische dieptepunt van vijf jaar geleden. Tegelijkertijd liggen CDU en SPD, die samen landelijk een coalitie vormen, nog steeds duidelijk boven de huidige peilingen voor de Bondsdag.
De rechts-extremistische partij Alternative für Deutschland (AfD) boekt de grootste winst en stijgt van 5,1 procent naar 14,5 procent. De Groenen lijden zware verliezen en dalen van 20 naar 13,5 procent.
Historisch verlies voor Scholz
In totaal konden vandaag 13,7 miljoen inwoners naar de stembus om te kiezen voor nieuwe gemeenteraden, burgemeesters en regionale bestuurders. Lange tijd gold het Ruhrgebied, een sterk geïndustrialiseerde regio in Noordrijn-Westfalen, als centrum van de arbeidersbeweging en van de SPD.
Maar dat is niet langer het geval. De AfD wint ook in het westen van Duitsland aan terrein en haalt stemmen weg bij de SPD. Maar in de peilingen voorafgaand aan de verkiezingen ging de CDU ruim aan kop. Ook CDU-kanselier Merz komt uit deze deelstaat. "De kiezers in NRW willen een pragmatisch en oplossingsgericht beleid vanuit het midden", schrijft Hendrik Wüst, minister-president van de deelstaat.
Noordrijn-Westfalen, dat grenst aan Nederland, is de deelstaat met het grootste aantal inwoners van Duitsland, zo'n 18 miljoen. Het telt belangrijke steden als Düsseldorf, Keulen, Essen, Dortmund, Bonn en Duisburg.
De opkomst voor de lokale verkiezingen was de hoogste sinds 1994 en met 56,5 procent een stuk hoger dan in 2020. Het waren de eerste grote verkiezingen sinds het aantreden van bondskanselier Friedrich Merz, waar de AfD een historische zege binnensleepte en tweede werd.
Correspondent Duitsland Charlotte Waaijers
"Deze uitslag veroorzaakt geen schokgolf door Duitsland, maar wel kopzorgen voor de partijen in het midden. Want ook al lijden de christendemocraten en sociaaldemocraten geen grote verliezen en blijven ze de twee grootste partijen, ze blijven ook rond een historisch dieptepunt hangen.
Tegelijk is de AfD, een partij die de binnenlandse veiligheidsdienst landelijk inmiddels bewezen extreemrechts noemt, met een verdrievoudiging een duidelijk gevestigde partij geworden op een plek waar ze voorheen moeite had een voet aan de grond te krijgen. Daarbij speelt ontevredenheid over hoge woonkosten en slechte wegen mee, maar ook het gebrek aan economische perspectieven.
Noordrijn-Westfalen is een deelstaat die gevormd is door kolen en staal, en de hoogtijdagen van die industrie zijn voorbij. De SPD zal dwarszitten dat arbeiders die traditioneel bij hen hun toevlucht zochten, dat nu steeds meer doen bij de AfD, een partij die doorgaans nog niet geregeerd heeft.
En ook al kun je zulke lokale verkiezingen niet een op een als graadmeter zien voor de landelijke regering, dit is wel de deelstaat met verreweg de meeste kiezers. Dus hoewel de AfD hier anders dan in het oosten niet de grootste is geworden, is de partij wat het aantal kiezers betreft na vandaag opnieuw flink gegroeid."