Minister Faber van Asiel en Migratie (PVV) gaat vandaag alleen in debat met de Tweede Kamer over haar weigering om de voordracht van een aantal koninklijke onderscheidingen goed te keuren. Minister-president Schoof zal niet aanwezig zijn, bevestigt een woordvoerder.
Een groot deel van de oppositie in de Tweede Kamer wil de premier er wel bij hebben, omdat de eenheid van zijn kabinet in het geding zou zijn. Zij zullen daar bij aanvang van het debat, om 10.15 uur nogmaals om vragen.
Faber heeft inmiddels laten weten dat zij de handtekeningen van premier Schoof en minister Uitermark (NSC) onder de vijf koninklijke onderscheidingen voor vrijwilligers bij het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) volledig steunt.
In een brief aan de Tweede Kamer schrijft zij: "Ik hecht eraan te benadrukken dat ik 100 procent achter het besluit van de minister-president sta en dat er dus volledige eenheid van kabinetsbeleid is", aldus Faber.
Die brief volgde gisteravond laat op een tumultueuze dag. Faber weigerde in het Vragenuur excuses aan te bieden voor het niet tekenen van de lintjesvoordrachten. PVV-leider Wilders liet vanmorgen op X weten dat hij het zeer terecht vindt dat zij dit niet doet.
Overigens zal Wilders het debat vandaag niet voeren namens zijn fractie. Ook Yesilgöz (VVD), Omtzigt (NSC) en Van der Plas (BBB) zijn niet aanwezig. De oppositiepartijen vaardigen wel allemaal hun fractieleiders af.
Dinsdagavond was er overleg in de coalitie over de lintjesaffaire. Dat werd in allerhaast ingepland. Faber zelf was daar niet bij. Premier Schoof moest er zijn bezoek aan België voor afzeggen.
Het overleg was nodig omdat er door Fabers optreden in het Vragenuur grote onrust en verontwaardiging was ontstaan.
Een groot deel van de oppositiepartijen vindt dat Faber vrijwilligers schoffeert die zich inzetten om asielzoekers te helpen en Nederlands te leren. Ook regeringspartijen NSC en BBB hebben kritiek op het standpunt van Faber, omdat zij vrijwilligers belangrijk vinden voor de samenleving.
De lintjes die jaarlijks voorafgaand aan Koningsdag worden uitgereikt zijn daarbij een waardevolle traditie, vinden de partijen. "Laten we niet zo'n mooie traditie die we met elkaar hebben als de lintjesregen op deze manier verstieren", zegt VVD-Kamerlid Aartsen.
Een ander punt van kritiek gaat over de eenheid van kabinetsbeleid. Dat wil zeggen dat ministers in het openbaar geen verschillende meningen hebben over kabinetsbesluiten. Dat is hiermee geschonden: Faber heeft een andere mening dan de minister-president en dat kan niet, zeggen ze. In 2021 leidde zo'n openlijk meningsverschil binnen het kabinet tot het ontslag van toenmalig staatssecretaris Keijzer.
Volgens Faber is er geen sprake van een meningsverschil met de premier, schrijft ze in haar brief. Ze heeft toegelicht waarom zij zelf niet wilde tekenen, maar het besluit om Schoof en Uitermark wel hun handtekening te laten zetten is mede namens haar genomen, schrijft ze.
"Dit is blijkbaar niet voldoende overgekomen in het vragenuurtje vandaag. Ook heb ik te vaak gewezen op mijn overwegingen om de voordrachten niet te ondertekenen en dat betreur ik."
Geen herhaling van zetten
Regeringspartij NSC staat achter het debat dat vandaag zal plaatsvinden en heeft laten weten dat Faber dan meer moet zeggen dan zij gisteren in het vragenuurtje deed. Het mag geen herhaling van zetten worden, zeggen bronnen rond de partij. CDA-leider Bontenbal, die schande sprak van de opstelling van Faber, eist excuses.
Partijleider Bikker van de ChristenUnie laat weten dat zij de brief van Faber "ronduit teleurstellend" vindt. "Kamervragen worden niet serieus genomen en het kabinet lijkt langs elkaar heen te werken." Ze wil in het debat meer duidelijkheid van premier Schoof over de "eenheid van beleid".
SP-leider Dijk, die in de Kamer zei zelf niet veel met lintjes te hebben, maar vrijwilligers wel te willen waarderen, schrijft op X: "Gaat Faber nu zelf ook tekenen voor de lintjes van vijf vrijwilligers?"
Een motie van wantrouwen van de oppositie tegen Faber is in het debat zeker niet uitgesloten. Of die motie een meerderheid haalt ligt vooral aan het optreden van Faber, zo laten diverse partijbronnen weten.